کاربرد شاخص های DEI و MEIدر ارزیابی تأثیر قطعه قطعه شدن رویشگاه های بلوط بر تنوع گونه ای و ویژگی های شیمیایی خاک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جنگلداری؛ دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشیار ،گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 مربی پژوهشی بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه
4 مربی پژوهشی بخش تحقیقات جنگل ها ومراتع . مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه
5 مربی، دانشکده مطالعات محیطی، دانشگاه Saint Mary's، هالیفاکس، کانادا
doi
10.30466/jfrd.2021.121107چکیده
برای معرفی و کاربرد شاخصهایDEI (Distance of Edge Influence) برای تعیین فاصله اثر حاشیهای و MEI (Magnitude of Edge Influence) برای تعیین شدت اثر حاشیهای جنگل بر گونههای علفی و ویژگیهای شیمیایی خاک، سه قطعه جنگلی (زیر 10 هکتار)از جنگلهای بلوط استان کرمانشاه با شرایط مشابه از نظر شیب، جهت و ارتفاع از سطح دریا انتخاب شد. در هر قطعه سه ترانسکت 150 متری با فاصله 200 متر در جهت شیب پیاده شد (اولین ترانسکت بهصورت تصادفی پیاده شد). اندازهگیری پوشش علفی و ویژگیهای شیمیایی خاک در فواصل 0، 25، 50، 100 و 150 متر انجام شد. نتایج نشان داد مقادیر شاخص MEI برای متغیرهای خاک (غیر از نیتروژن، کربن آلی و pH) مثبت بود. همچنین مقادیر این شاخص برای غنا گونهای، تنوع شانون وینر و یکنواختی مثبت بود. مقادیر شاخص DEI برای متغیرهای خاک غیر از pH برابر با 25 متر و برای شاخصهای تنوع برابر با 50 متر بود. تأثیر حاشیه بر غنا گونهای، تنوع شانونوینر و یکنواختی معنیدار بود. متغیرهای خاک (غیر از فسفر) تفاوت معنیداری را در فواصل مختلف از حاشیه نشان ندادند. همچنین تغییرات غنا و مشخصات شیمیایی خاک در این جنگلها در فاصله 50-0 متر دیده شد. بهطور کلی در جنگلهای تنک بلوط، فرآیند قطعهقطعه شدن و اثر حاشیهای بر غنا و مشخصات شیمیایی خاک تأثیر میگذارد.
