بهینه‌سازی چند‌هدفه مساله بالانس خط مونتاژ U شکل و تخصیص کارگران با در‌نظر‌گرفتن زمان‌های آماده‌سازی و مهارت کارگران

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع و سیستم‏ها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 گروه مهندسی صنایع و سیستم‏ها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 گروه مهندسی صنایع و سیستم‏ها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22105/dmor.2021.281601.1376
چکیده

هدف: در این مطالعه با توجه به اهمیت مساله بالانس خطوط مونتاژ U شکل و از سوی دیگر اهمیت فاکتورهای انسانی و زمان‌های آماده‌سازی، یک مدل ریاضی دو‌هدفه با اهداف کاهش زمان چرخه و کاهش مجموع هزینه‌های کارگران تخصیص داده‌شده به ایستگاه‌های ‌کاری توسعه داده شده ‏است.روش‌شناسی پژوهش: ازآن‌جا‌که مساله مورد‌نظر ازلحاظ پیچیدگی جزو مسایل Np-hard می‌باشد لذا از الگوریتم‌های فرا ابتکاری ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب II که الگوریتمی مبتنی‌بر جمعیت می‌باشد و هم‌چنین از نسخه دوم الگوریتم تکاملی مبتنی‌بر قوت پارتو برای حل مدل استفاده کرده‌ایم.یافته‌ها: یک مدل ریاضی برای مساله تحت‌بررسی توسعه داده شده است. مساله مورد‌نظر با استفاده از الگوریتم‌‏های NSGA-II و SPEA-II حل شده است. در انتها نیز به‌منظور تحلیل نتایج مدل دو‌هدفه و ارزیابی عملکرد الگوریتم‌های تکاملی چندهدفه از چهار معیار تعداد جواب‌های پارتو، میانگین فاصله از نقطه ایده‌آل، شاخص گوناگونی و شاخص کیفیت استفاده نمودیم. نتایج محاسباتی نشان از برتری الگوریتم NSGA-II بر SPEA-II دارد.اصالت/ارزش‌افزوده علمی: یک مدل ریاضی دو‌هدفه برای مساله بالانس خط مونتاژ U شکل با در‌نظر‌گرفتن زمان‌های آماده‌سازی و مهارت کارگران توسعه داده شده و مساله مورد‌‌بررسی با دو الگوریتم حل شده است.