مدل آموزش مشارکتی در درس طراحی معماری؛ مطالعه موردی: درس طراحی معماری 3 در دانشگاه آزاد اردبیل
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 استادیار، گروه معماری، دانشگاه قم، قم، ایران.
3 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
4 استادیار، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
doi
10.30475/isau.2025.413736.2074چکیده
یکی از مهارتهای موردنیاز دانشجویان معماری جهت موفقیت در حرفه، مهارت در همکاری جمعی و کار گروهی است؛ اما امروزه در نظام آموزش دانشکدههای معماری به این مورد کمتوجهی میشود و دانشجو پس از فارغالتحصیلی و حضور در حرفه درمییابد که طراحی یک کار انفرادی نیست و جهت پیشبرد آن بایستی با افراد مختلف همکاری داشته باشد. لازمه همکاری موفق در حرفه طراحی معماری، آموزش مهارتهای اجتماعی و کار گروهی به دانشجویان در دروس طراحی معماری است، بنابراین آموزش طراحی، نیازمند یک تغییر الگو در روش آموزشی به سمت یک رویکرد مشترک میباشد. در این پژوهش ابتدا به روش مرسوم در دانشکدهها، دانشجویان به طراحی انفرادی میپردازد و سپس مدل آموزش مشارکتی طراحی و کار گروهی در کارگاهها اجرا میشود و درنهایت این دو روش از دیدگاه اساتید و دانشجویان قیاس میشوند و مولفه های مدل آموزش مشارکتی مشخص میشود. هدف از این مقاله، شرح اجرا و ارزیابی مدل آموزش مشارکتی در درس طراحی معماری میباشد. جامعه آماری این پژوهش دانشجویان درس طراحی معماری سه دانشگاه آزاد اردبیل میباشد. روش پژوهش علی- مقایسه ای است. دانشجویان به دو گروه آزمون و گروه شاهد تقسیمبندی میشوند. گام گردآوری اطلاعات، با گروهبندی دانشجویان و کار روی یک موضوع طراحی و ارزیابی گروهی و نیز بهکارگیری ابزارهای آموزش مشارکتی پیموده میشود. پیامدهای تجربه آموزش مشارکتی، با پاسخ گیری پرسشنامه از دانشجویان و اساتید داور ارزیابی میشود. در گام داوری و با روش استقرائی، پاسخها تحلیل و ارزیابی میشوند. نقاط قوت و ضعف مشخص میشود و ابزارهای «برنامه زمانبندی وظایف»، «ارزیابی همگروه» و «مقاله انعکاسی» در جهت رفع نقاط ضعف پیشنهاد میگردد. یافتههای پژوهش روشن میکند پیامد روش آموزش مشارکتی، افزایش تعامل دانشجویان و سهیم شدن آنها درروند طراحی، افزایش ظرفیت یادگیری و انگیزه و مهارتهای ارتباطی و اجتماعی و نیز آماده شدن برای رویارویی با چالشهای آینده حرفه معماری است. در این پژوهش باتوجه به یافتههای پژوهش، مدل آموزش مشارکتی مؤلفههای اصلی آموزش مشارکتی و ارتباط استاد، گروه و دانشجو بهعنوان سه ضلع اصلی آموزش مشارکتی را نشان میدهد.