مهاجرت و تعلق ملی؛ تعلق ملی بر مهاجرت خارج از کشور با استراتژی نظریه زمینه‌ای

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی قوچان، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه علوم اجتماعی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی قوچان، ایران

3 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22038/mjms.2019.17968
چکیده

امروزه گرایش روز افزون مهاجرت به خارج از کشور، تحت شرایط مختلف که بعضا به صورت یک امر اپیدمیک درآمده است، می تواند آثار مخربی بر بخش های اساسی جامعه داشته باشد. عوامل متعددی بر این پدیده اثرگذار است. این تحقیق تلاش کرده است برای روشن شدن عوامل موثر، به واکاوی زمینه‌ها و فرایندهای اجتماعی به کشف زوایای پنهان مهاجرت از کشور در ارتباط با تعلق ملی بپردازد. روش تحقیق کیفی بوده و از نظریه زمینه ای به عنوان روش اجرای تحقیق استفاده گردید. بر اساس نمونه گیری هدفمند تحقیق و در نظر گرفتن معیار اشباع نظری ، تعداد 20 مهاجر ایرانی مورد مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته قرار گرفتند. از نتایج به دست آمده تعداد 69 مفهوم کلی و 22 مقوله اصلی استخراج گردید که در مدل پارادایمی به شرایط علی، زمینه ای، راهبردی، مداخله گر و پیامدی منقسم گردید. مقوله هسته ای تحقیق «تعلق ملی به‌مثابه برآیند آرمان‌گرایی جمعی و منفعت‌طلبی فردی» برگزیده شد که سایر مقولات اصلی را دربرمی گیرد. از میان مقوله‌ها، «مواجهه با دریافت‌های متنوع و فرصت‌های جذب، انگیزش‌های خانوادگی، احساس تعلق، ساختارهای ناخوشایند، ناعادلانه بودن مزایا، تجارب پیرامونی از مهاجرت و الگوی روابط اجتماعی» به‌عنوان شرایط علی مهاجرت از کشور شناسایی گردید.