بررسی بهینه‌سازی توزیع و حمل‌و‌نقل چوب خام با رویکردی بر حمل‌و‌نقل ریلی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 دانشکده جنگلداری، دانشگاه زاگرب، زاگرب، کروواسی.

3 گروه علوم و مهندسی جنگل،دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 عضو هیات علمی گروه جنگلداری دانشگاه لرستان

doi
10.30466/jfrd.2021.121097
چکیده

هدف اصلی این تحقیق یافتن یک سیستم بهینه توزیع و حمل‌و‌نقل چوب در کشور ایران با تاکید بر شبکه ریلی است. بدین منظور یک مدل توزیع و حمل‌و‌نقل سیمپلکس برای هفت گروه چوب خام در نرم افزارGAMS 24.1.3 ایجاد شد. الگوی مورد استفاده در این بهینه­سازی از نوع حمل‌و‌نقل ساده است، افق برنامه­ریزی یک ساله و روش حمل‌و‌نقل نیز به دو صورت جاده­ای و جاده­ای-ریلی است. نتایج نشان داد که بعد از بهینه­سازی، در روش جاده­ای-ریلی، 86/6 درصد معادل 194354 تن از کل چوب توسط شبکه ریلی و 14/93 درصد معادل 2637093 تن توسط شبکه جاده­ای جابجا می‌شود، که هزینه کل حمل‌و‌نقل را به مقدار 02/24 درصد نسبت به شرایط موجود کاهش می‌دهد. در روش حمل‌و‌نقل جاده­ای نیز هزینه کل 31/22 درصد نسبت به شرایط موجود کاهش می­یابد. این کاهش هزینه در هر دو روش مربوط به توزیع بهینه چوب از مبادی توزیع به مبادی دریافت­کننده و انتخاب مناسب ناوگان باری بر اساس وزن بار به تن و شعاع ارسال است. به‌صورتی که در شرایط بهینه مسافت حمل‌و‌نقل در روش جاده­ای-ریلی 36/45 درصد و در روش جاده­ای 42/43 درصد و تعداد بار نیز به ترتیب 77/34 و 04/29 درصد نسبت به شرایط قبل از بهینه­سازی کاهش خواهد یافت. با توجه به مقدار بالای مصرف چوب در کشور و نیز اهمیت بهبود شاخص­های بهره­وری در زمینه هزینه جابه­جایی بار بعنوان یکی از اهداف استراتژیک بخش حمل‌ونقل در سال­های پیش‌رو، نیاز به شناخت و ایجاد زنجیره توزیع و حمل‌و‌نقل بهینه چوب امری قابل توجه است.