مسئولیت کیفری ناشی از انتقال ویروس کووید19 در نظام حقوقی ایران

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی .

2 دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.29252/jlr.2022.226987.2203
چکیده

علی‌رغم شیوع ویروس کووید19 در کشور، به دلیل نوپدیداری، قدرت و سرعت بالای انتقال این ویروس، بسترهای کافی برای مواجهة ضابطه‌مند با آن در کشور، مانند بیشتر کشورهای جهان، فراهم نبوده است. تا پیش از شیوع ویروس مذکور، با وجود آنکه شیوع بیماری‌های واگیردار قبل‌تر نیز در کشور رخ داده، نگرش نظام حقوقی ایران به بیماری‌های واگیردار به‌مثابة یک واقعة گذرا بوده‌است. بر این اساس، مسئولیت منتقل‌کنندگان ویروس کووید 19 مطابق مقررات کیفری خاص قابل تطبیق تام نبوده، باید مسئولیت کیفری ناشی از انتقال ویروس مذکور را ذیل عمومات حقوق کیفری پی گرفت. هرچند وجود قانون خاص طرز جلوگیری از بیماری‌های آمیزشی و واگیردار می‌توانست نویدبخش وجود مقررات خاص در این حوزه باشد؛ اما قدمت قانون مذکور و عدم روزآمدی مانع از کاربست مؤثر آن می‌شود. بنابراین، در این مقاله تلاش می‌شود مسئولیت کیفری منتقل‌کنندگان ویروس کووید19 ذیل عناوین مجرمانة موجود در قوانین کیفری مورد تحلیل قرار گرفته، شرایط انطباق رفتار فرد مرتکب با هر یک از آنها تبیین گردد. در این راستا، پیشنهاد خواهد شد که به‌موجب دشواری‌های اثبات رابطة سببیت در احراز وقوع عناوین مجرمانة موجود، پیش‌بینی نظام قانونی خاص برای پیش‌گیری از شیوع هر چه بیشتر ویروس مذکور و سایر بیماری‌های واگیردار در دستور کار مقنن قرار گیرد.