فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: رفتار آدمی و یا نگاه او و کلامی که می شنود همه و همه بر نفس و باطن او اثر می گذارد و اگر این گفتار و کردار صحیح و مطابق با اصول انسانی و خداپسندانه باشد تاثیرات آن بر تهذیب و تزکیه نفس نیز در جهت مثبت و در راستای کسب معرفت، بیشتر خواهد بود.در این مقاله برآنیم با رویکرد تربیتی و اخلاقی با استفاده از منابع قرآنی و حدیثی و نیز عرفانی ، تعامل ظاهر و باطن  بر تزکیه نفس از منظر روانشناسی و الهیات بررسی کنیم.روشکار: روش کار در مقاله حاضر به صورت  اسنادی و کتابخانه ای می باشد.نتایج:تأثیر ظاهر بر باطن بیانگر بدان معناست که هرگاه نقشی بر ظاهر انسان ظاهر گردد  در باظن نیز نمود پیدا میکند؛ حتی اگر این نقش، با تکلّف، و تصنّع همراه باشد (مثلاً تباکی (نقش گریه بازی کردن)، باعث می‌شود فرد واقعاً به حالت گریه برسد). نقش‌زنی ظاهر بر باطن، مختص ظواهر پسندیده نیست بلکه هرگاه رفتار یا گفتاری مذموم نیز بر جوارح آدمی نمودار شود، آهنگی باطنی خواهد انگیخت.نتیجه گیری: هر عملی که توسط اعضای بدن انجام پذیرد از سمت نفس و هر عکس العملی که بدن با آن مواجه شود به تبع آن تأثیرش در نفس ظاهر خواهد شد و این تعامل حقیقی بین نفس و بدن است که در اثر این تعامل نفس سیر تزکیه خود را می پیماید.