تغییرات عناصر ماکرو و میکرو در خاک و برگ نهال‌های توسکا ییلاقی تحت تأثیر تنش غرقابی

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران‏

2 دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران

3 دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران‏

4 دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران‏

5 استاد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران‏

doi
10.30466/jfrd.2021.121105
چکیده

تغییر در رژیم­های غرقابی منجر به کاهش گسترده در عملکرد اکوسیستم­های می­شود. غرقابی با تغییر ساختار خاک، تخلیه اکسیژن، تجمع دی اکسید­کربن، ایجاد شرایط بی­هوازی در خاک، توسعه پوسیدگی ریشه، از بین رفتن قارچ­های میکوریزی و کاهش متابولیسم ریشه، خاک را تحت تأثیر قرار داده و در نتیجه سبب تجزیه بی­هوازی مواد آلی و تغییر در غلظت عناصر غذایی خاک و برگ گیاهان می­شود. در این تحقیق، تغییرات غلظت عناصر غذایی ماکرو و میکرو در خاک و برگ نهال­های توسکا ییلاقی تحت تأثیر تنش غرقابی خاک در طول 120 روز در یک آزمایش میدانی بررسی شد. نهال­ها در معرض سه تیمار شاهد، غرقابی تا سه و 15 سانتی­متر بالای سطح خاک قرار گرفتند و در پایان دوره، غلظت عناصر ماکرو و میکرو در خاک و برگ اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که غرقابی تأثیری روی مقدار کلسیم، منیزیم، روی و کربن آلی خاک نداشت، اما سبب کاهش نیتروژن، فسفر و پتاسیم و افزایش غلظت آهن و منگنز خاک شد، اگرچه این افزایش به اندازه­ای نبود که سبب سمیت خاک شود. در شرایط غرقابی غلظت نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، کربن آلی، منیزیم و روی در برگ نهال­­ها کاهش یافت، اما غلظت آهن و منگنز برگ نهال­ها تا حد زیان­آور افزایش یافته بود. همچنین بین اغلب عناصر خاک و برگ همبستگی مثبت و معنی­دار وجود داشت. به­طور کلی شرایط غرقابی سبب تغییر غلظت بیشتر عناصر در خاک و برگ نهال­های توسکا ییلاقی شد، که یک پدیده معمول در شرایط کمبود اکسیژن در خاک به­دلیل تنش غرقابی است.