تأثیر گرادیان ارتفاع بر شاخص‌های تنوع زیستی گروه‌های بوم‌شناسی گیاهی در جنگل‌های هیرکانی تیرم رود

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگلداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران ‏

2 استادیار، گروه جنگلداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران ‏

3 دانشجوی دکتری، گروه جنگلداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران ‏

4 استادیار. گروه جنگلداری. دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس. چالوس. ایران

doi
10.30466/jfrd.2021.121102
چکیده

گرادیان ارتفاعی بر شاخص­های تنوع زیستی تأثیرگذار است. حوزه تیروم رود (آبخیز32)، در شهرستان تنکابن با این هدف انتخاب شد و داده­ها به روش ترانسکت با حداقل یک قطعه‏نمونه (400 متر مربعی) بر روی خطوط میزان 50 متری (جمعا 44 قطعه) برداشت­شد. فراوانی گونه­های چوبی، به تفکیک گونه در هر قطعه‏نمونه و درصد پوشش– فراوانی گونه­های علفی (پنج ریزقطعه‏نمونه دو متر­مربعی در چهارگوشه و مرکز) بر اساس روش براون – بلانکه تعیین و ثبت شد. معرفی اجتماعات منطقه با تحلیل گونه­های شاخص دوطرفه و مقایسه شاخص­های تنوع زیستی در گروه‏های گیاهی با آنالیز واریانس یک­طرفه انجام شد. بر اساس نتایج، گروه­های بوم­شناختی در این منطقه به­ترتیب در میانگین ارتفاع 2070، 1236، 924 و 375 متر از سطح دریا و میانگین شیب 43، 50، 40 و 59 درصد (بدون اختلاف معنی­دار) مستقرند. گروه­ها از نظر شاخص­های تنوع زیستی گیاهی (تنوع گونه­ای، یکنواختی و غنای گونه­ای) با هم اختلاف معنی­دار دارند. براساس نتایج ارزیابی، شاخص تنوع گونه‏ای شانون-وینر و سیمپسون-پیلو در گروه‏های بوم‏شناختی اول، چهارم و دو گروه دوم و سوم به­ترتیب بیشینه، کمینه و میانگین است. شاخص یکنواختی پیلو در گروه­های اول و سوم و دو گروه دوم و چهارم به­ترتیب بیشینه، کمینه و میانگین است. ضمن اینکه گروه­های اول، سوم، دوم و چهارم، به­ترتیب از نظر شاخص غنای گونه‏ای دسته­بندی شدند. بر اساس نتایج کلی شاخص­های تنوع زیستی روندهای متفاوتی را با تغییرات ارتفاع به نمایش می­گذارند.