امکان سنجی استقرار تعاونی های آب بران در استان گیلان

نویسندگان

1 دانش آموختة کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت

2 دانشیار گروه مدیریت کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت

3 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة اقتصاد و توسعة کشاورزی، دانشگاه تهران

4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف امکان‌سنجی ایجاد تعاونی‌های آب‌بران در استان گیلان با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) صورت گرفت. تحقیق حاضر از نوع توصیفی بوده که با استفاده از فن  پیمایش و از طریق نمونه‌گیری هدفمند نسبت به جمع‌آوری داده‌ها اقدام شد. با توجه به پیشینة سازمان‌ها و نظام‌های مشارکتی، سه نظام سنتی، تعاونی تولید و تعاونی روستایی از طریق مطالعات کتابخانه‌ای‎به‌عنوان گزینه‌های‎رقیب به کار رفتند. با توجه به تکنیک تحلیل داده‌ها و انتخاب مناسب‎ترین گزینه برای نظام مشارکتی آبیاری، سه معیار اصلی با عنوان معیار اجتماعی، معیار اقتصادی و معیار نگرشی بهره‌برداران شناسایی و برای هر یک از معیارها نیز چهار زیرمعیار شناسایی شد. سپس ساختار سلسله مراتبی مسئله تحقیق ترسیم و بر اساس آن سه نوع پرسش‎نامه تدوین گردید. در گام بعد، فهرستی از افراد متخصص و خبره (کارشناسان و کشاورزان خبره و پیشرو)، که دارای تحصیلات و یا تجربة کاری در رابطه با موضوع مورد تحقیق بودند، تهیه شد و سرانجام 22 نفر از آن‌ها برای مصاحبه و تکمیل پرسش‎نامه انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها به کمک نرم‎افزار Super Decision صورت گرفت. نتایج نشان داد که براساس تمامی معیارها و زیرمعیارهای مورد بررسی، نظام تعاونی تولید با وزن نهایی 421/0 بالاترین اولویت را دارد. بنابراین، نظام تعاونی مناسب‌ترین گزینه برای ایجاد تشکل آب‌بران در استان گیلان است. نظام سنتی با وزن نهایی 306/0 اولویت دوم و تعاونی روستایی با وزن نهایی 273/0 اولویت سوم برای ایجاد تشکل یادشده‎اند. از سوی دیگر، زیرمعیارهای اجتماعی بیشترین اثر را بر نظام سنتی و سپس زیرمعیارهای اقتصادی و نگرشی بهره‌برداران بیشترین اثر را بر تعاونی تولید دارند.