تأثیر آموزش در مشارکت بهره‌برداران در اجرای طرح‌های مرتعداری شهرستان گنبدکاووس

نویسندگان

1 دانش‌آموختة کارشناسی‌ ارشد مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استادیار گروه مرتعداری، دانشگاه گنبدکاووس

3 دانشجوی دکتری مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
چکیده

تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطة بین دوره‌های آموزشی- ترویجی و میزان مشارکت اعضای تعاونی‌های مرتعداری در برنامه‌های طرح‌های مرتعداری به روش پیمایشی انجام گرفت. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسش‌نامه استفاده شد. حجم نمونه از طریق جدول کرجسی مورگان 234 نفر به دست آمد که به روش انتساب متناسب در بین بهره‌برداران 13 طرح مرتعداری تعاونی‌های مرتعداری شهرستان گنبدکاووس انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بهره‌برداران در برنامه‌های اصلاحی از جمله ایجاد چاله و گودال در مرتع، تأمین نیروی کارگری، همکاری در حفاظت از طرح‌های اجرا شده و قرق عرصه‌های بوته‌کاری‌شده، همکاری در تأمین و توسعة منابع آب آشامیدنی و جمع‌آوری بذرهای گیاهان مرتعی بیشترین مشارکت را داشته‌اند. علاوه بر این، تشکیل دوره‌های آموزشی و ترویجی دارای رابطة مثبت و معنی‌دار با میزان مشارکت بهره‌برداران در برنامه‌های مختلف طرح‌های مرتعداری یعنی مشارکت در اصلاح و توسعة مراتع، مشارکت در حفاظت از مراتع و مشارکت در بهره‌برداری از مراتع به ترتیب با ضریب همبستگی‌های 80/0، 75/0 و 63/0 ‌بوده ‌است. با توجه به یافته‌های تحقیق حاضر، پیشنهادهایی ارائه شده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به تنوع بخشیدن به برنامه‌های آموزشی و ترویجی، منطبق کردن محتوای این برنامه‌ها با مشکلات بهره‌برداران مراتع و استفادة بیشتر از فیلم و بازدیدهای صحرایی به دلیل پایین بودن سطح سواد اکثر مرتعداران اشاره کرد.