بررسی ویژگی های فیزیکی خاک 11 سال پس از ساخت جوی-پشته بر روی مسیرهای چوبکشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

2 دانشیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا،‎ ‎ایران

3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

4 استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

doi
10.30466/jfrd.2021.121054
چکیده

شناخت راهکارهایی برای بازیابی خاک مسیرهای چوبکشی ضروری است. یکی از فعالیت‌های مدیریتی برای اصلاح کوبیدگی و جلوگیری از فرسایش، احداث جوی­پشته در مسیرهای چوبکشی است. بازیابی ویژگی­های فیزیکی خاک 11 سال پس از احداث جوی-پشته بر روی مسیرهای چوبکشی در قطعات 40 مترمربعی در قالب دو طبقه شیب (کمتر از 10 درصد و بیشتر از 10 درصد) و سه طبقه ترافیک (کم، متوسط و شدید) در جنگل­های سری ناو در غرب استان گیلان بررسی شد. متغیرهای موردبررسی شامل وزن مخصوص ظاهری، تخلخل، نفوذپذیری و عمق شیار بود. اندازه­گیری نفوذپذیری خاک با استفاده از پنترومتر جیبی، نمونه‌برداری مربوط به وزن مخصوص ظاهری با استفاده از سیلندر و اندازه‌گیری شیار با استفاده از شاخص 5 متری انجام شد. شاخص­های موردبررسی در هر تیمار، در سه تکرار مورد تحقیق قرار گرفتند. تأثیر تغییرات شیب و ترافیک بر روی ویژگی­های فیزیکی خاک بر روی 72 نمونه انجام شد. نتایج نشان داد که اثر شیب، ترافیک و اثر متقابل آن‌ها بر روی متغیرهای وزن مخصوص ظاهری، درصد تخلخل، نفوذپذیری و عمق شیار معنی‌دار است. مقدار وزن مخصوص ظاهری، تخلخل و نفوذپذیری در طبقه شیب کم و ترافیک کم بازیابی شده بود و بین این طبقه با طبقه‌های شاهد تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. نتایج پژوهش اثر مثبت ساخت جوی-پشته در بازیابی ویژگی­های خاک در مسیرهای چوبکشی را مسیرهای با ترافیک و شیب کم نشان داد.