بررسی ویژگی های فیزیکی خاک 11 سال پس از ساخت جوی-پشته بر روی مسیرهای چوبکشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا، ایران
2 دانشیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا، ایران
3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا، ایران
4 استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا، ایران
doi
10.30466/jfrd.2021.121054چکیده
شناخت راهکارهایی برای بازیابی خاک مسیرهای چوبکشی ضروری است. یکی از فعالیتهای مدیریتی برای اصلاح کوبیدگی و جلوگیری از فرسایش، احداث جویپشته در مسیرهای چوبکشی است. بازیابی ویژگیهای فیزیکی خاک 11 سال پس از احداث جوی-پشته بر روی مسیرهای چوبکشی در قطعات 40 مترمربعی در قالب دو طبقه شیب (کمتر از 10 درصد و بیشتر از 10 درصد) و سه طبقه ترافیک (کم، متوسط و شدید) در جنگلهای سری ناو در غرب استان گیلان بررسی شد. متغیرهای موردبررسی شامل وزن مخصوص ظاهری، تخلخل، نفوذپذیری و عمق شیار بود. اندازهگیری نفوذپذیری خاک با استفاده از پنترومتر جیبی، نمونهبرداری مربوط به وزن مخصوص ظاهری با استفاده از سیلندر و اندازهگیری شیار با استفاده از شاخص 5 متری انجام شد. شاخصهای موردبررسی در هر تیمار، در سه تکرار مورد تحقیق قرار گرفتند. تأثیر تغییرات شیب و ترافیک بر روی ویژگیهای فیزیکی خاک بر روی 72 نمونه انجام شد. نتایج نشان داد که اثر شیب، ترافیک و اثر متقابل آنها بر روی متغیرهای وزن مخصوص ظاهری، درصد تخلخل، نفوذپذیری و عمق شیار معنیدار است. مقدار وزن مخصوص ظاهری، تخلخل و نفوذپذیری در طبقه شیب کم و ترافیک کم بازیابی شده بود و بین این طبقه با طبقههای شاهد تفاوت معنیداری مشاهده نشد. نتایج پژوهش اثر مثبت ساخت جوی-پشته در بازیابی ویژگیهای خاک در مسیرهای چوبکشی را مسیرهای با ترافیک و شیب کم نشان داد.