ارزیابی برداشت چوب و دام بر تخریب جنگل با مدل بهینه تخریب
نویسندگان
1 دانشیار، گروه ارزیابی و مخاطرات محیط زیست، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران
2 استاد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.30466/jfrd.2021.121056چکیده
طرحهای جنگلداری اغلب از اثرها و پیامدهای ناسازگار محیطزیستی مانند بهرهبرداری بیرویه چوب و چرای دام برخوردارند. هدف از این پژوهش ارزیابی اثر برداشت چوب و دام بر تخریب جنگل خیرود نوشهر با استفاده از مدل بهینه تخریب جنگل و در چهار سناریوی وضعیت موجود، بدون برداشت چوب، بدون دام، و بدون برداشت چوب و دام است. واحدهای همگن محیطزیستی با استفاده از منابع اکولوژیکی تهیه و مجموعه فعالیتهای انسانی انجامشده و شدت اثرهای آنها در واحدهای همگن محیطزیستی بهدست آمد. پس از پیشبینی ضرایب مدل در سناریوهای ذکرشده اقدام به مقایسه آماری خروجیها و بررسی معناداری تغییرات شد. مقایسه آماری ضرایب تخریب در چهار سناریو با توجه به غیرنرمال بودن دادهها با استفاده از آزمون کروسکال والیس انجام شد. بر اساس سطح معناداری بهدست آمده تفاوت معناداری بین ضرایب تخریب سناریوهای مختلف وجود دارد. میانگین ضرایب تخریب در در هر یک از سناریوهای وضعیت موجود، حذف دام، حذف برداشت چوب و حذف هر دو فعالیت بهترتیب برابر با 49/1، 72/0، 9/0 و 3/0 بهدست آمد. بر اساس نتایج پژوهش، دام مهمترین عامل تخریب جنگل و پس از آن بهرهبرداری چوب قرار دارد. مدل مورد استفاده در این پژوهش بهعنوان یک سیستم پشتیبان تصمیمگیری قابلیت بالایی در پیشبینی و مقایسه سناریوها و سیاستهای مختلف مدیریتی در جنگل دارد و با استفاده از این مدل میتوان قبل و بعد از اجرا طرح جنگلداری اثرهای اجرای طرح را بهخوبی ارزیابی کرد.