بررسی و تحلیل غزل فاضل نظری، مطابق الگوی انسجام متن هالیدی و حسن
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
2 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.29252/kavosh.2022.17935.3189چکیده
یکی از غزلسرایان معاصر که شعرش در سالهای اخیر مورد توجّه بوده، فاضل نظری است. او به عنوان شاعر «جریانساز» دهه اخیر شناخته شده است. نظریه انسجام متن هالیدی ( Halliday ) که با همکاری رقیه حسن، تکامل یافت، متن ادبی را در سه محور انسجام دستوری، لغوی و منطقی (معنایی یا پیوندی) واکاوی میکند . در پژوهش حاضر، یکی از غزلیات شناختهشدۀ فاضل نظری بر اساس معیارهای نظریه هالیدی و حسن، در دو محور عمودی و افقی، بررسی شده و پس از ارزیابی مؤلفههای این نظریه، و جستجوی مصادیق آن در شعر او، این نتایج به دست آمده است: غزل فاضل نظری به لحاظ التفات به عناصر انسجام دستوری و لغوی، ظرفیت بالایی دارد و تمام واژگان ابیات آن زنجیروار به هم گرهخورده است. تمام بیتهای آن، از نظر انسجام منطقی نیز به شگردهای ایجاد انسجام، بر اساس نظریه هالیدی و حسن، توجّه نشان داده و غالب ابیات آن، بیش از یکی از معیارهای این نوع انسجام را دارا هستند. نظر به نظریه هالیدی و حسن، در غزل مورد نظر، میتوان یکی از دلایل توجّه به شعر فاضل نظری را در دهه اخیر، انسجام متن در شعر او دانست.