فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیمای مسیح در غزلیات صائب، جلوه ویژه ­ ای دارد؛ به گونه ­ ای که می ­ توان با انسجام ابیات او در این زمینه، تصویر نسبتاً جامعی از زندگی این پیامبر آسمانی ارائه کرد و آزاداندیشی دینی صائب و شعر فارسی را به مخاطب نشان داد. از آنجا که بررسی تمام جوانب این موضوع فراتر از گنجایی یک مقاله است؛ کوشیده­ ایم تا با محوریت معراج مسیح که بیش از دیگر بخش ­ های زندگی آن حضرت، مورد توجّه صائب قرار گرفته ­ است؛ فلسفه توجّه به این موضوع و تأثیر آن بر جنبه ­ های محتوایی شعر او، موضوعی است که در پژوهش ­ های ادبی کم ­ تر مورد توجّه قرار گرفته است. بررسی تحلیلی - توصیفی این موضوع در شعر صائب نشان می­ ­ دهد که او در طرح موضوع معراج مسیح، به تلفیق مطالب قرآن، انجیل، کتب قصص و سنّت ­ های ادبی پرداخته و در قالب سه زوج عیسی و فلک چهارم، عیسی و خورشید و عیسی و سوزن؛ از تمام جزئیات این واقعه برای بیان اندیشه ­ های اخلاقی، عرفانی، اجتماعی، دینی، تعلیمی و غنایی خود بهره گرفته ­ است و این تلمیح، دست ­ مایه مضمون ­ سازی و خیال ­ پردازی قرارگرفته و در جذب مخاطبان شعر او تأثیرگذار شده است. نگاه صائب به معراج مسیح به دور از هرگونه تعصبی، تلفیقی آزاداندیشانه از اسلام و مسیحیت را در بر می­ گیرد و بدون تردید، معرّفی این نگاه می ­ تواند در تقریب مذاهب و توجّه افزون ­ تر اذهان جهانیان به شعر و ادب فارسی تأثیر بسیار داشته باشد.