چالش‌های حقوق رقابت در شرایط شیوع بیماری کرونا

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.

doi
10.29252/jlr.2022.226839.2177
چکیده

بروز بیماری همه‌گیر کرونا شرایط اقتصادی خاصی را رقم زده که آثار خود را بر فضای رقابت در بازارها نیز هویدا کرده است. مقالۀ حاضر می‌کوشد تا نحوۀ مواجهۀ حقوق رقابت با مشکلات و چالش‌های رقابتی را در پرتو مصالح عمومی و ضرورت تأمین سلامت عمومی تحلیل کند. در نوشتار حاضر ابعاد توافقات، اعمال یک‌جانبه، تمرکزات، کمک‌های دولتی و مداخلات یک‌جانبۀ دولت در گسترۀ رقابت، در سایۀ موقعیت‌های خاصی که بیماری کووید 19 پدید آورده است، از منظر هنجارهای حقوقی رقابتی بررسی می‌شود. این تحقیق نشان می‌دهد که حقوق رقابت ضمن آنکه برای تأمین کارایی اقتصادی در موقعیت بحران انعطاف زیادی به خرج داده، معافیت‌های چشمگیری در نظر می‌گیرد. ولی در بازارهای خاص بهداشتی و مایحتاج ضروری عمومی، نظارت‌های خود را شدت بخشیده است. مقابله با همکاری‌های غیرضروری رقبا به‌ویژه در مقولۀ مبادلۀ اطلاعات حساس رقابتی، قیمت‌گذاری گزاف محصولات بهداشتی، منع اظهارات گمراه‌کننده در مورد داروها یا روش‌های درمانی کرونا، تسهیل ادغام میان بنگاه‌های تحقیق و توسعۀ فعال در حوزۀ سلامت، قاعده‌مند کردن کمک‌های دولتی به بنگاه‌های زیان‌دیده از این بحران و تنظیم اصولی مداخلات یک‌جانبه و مستقیم دولت در جریان رقابت، از وظایف مهم حقوق رقابت در برهۀ ویژۀ کنونی به شمار می‌آید. باوجوداین، نمی‌توان انکار کرد که حقوق رقابت مهیای مواجهه با همۀ ابعاد بحران کرونا و برقراری موازنه میان حفظ ارزش‌های رقابت و تداوم‌بخشی به فعالیت‌های اقتصادی و تأمین منافع و سلامت عمومی نیست. این موضوع در حقوق ایران که فاقد هرگونه موازینی در این خصوص است، مشهودتر است که بازنگری جدی در قواعد موجود ایجاب می‌کند.