ارزیابی تخریب روسازی در محل قوس‌های جاده جنگلی درجه دو (بررسی موردی: حوزه آبخیز 11 شاندرمن)‏

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

3 استاد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

4 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

doi
10.30466/jfrd.2020.53081.1499
چکیده

هدف از این بررسی، ارزیابی تخریب روسازی جاده­های جنگلی در محل قوس­ها است. بدین منظور 30 قطعه نمونه به مرکزیت قوس­های موجود به‌صورت انتخابی برداشت و اندازه­گیری شد. در مجاورت هر یک از قطعات نمونه، یک قطعه نمونه به‌عنوان نمونه شاهد اندازه­گیری شد. در هر قطعه نمونه شاخص تخریب روسازی براساس هفت شاخص «مقطع عرضی تخریب­شده»، «زهکشی تخریب­شده»، «تولید غبار»، «کرکره­ای شدن»، «چاله»، «شیار» و «سستی توده خاک» اندازه­گیری شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها از آزمون­های آماری t جفتی و ویلکاکسون استفاده شد. نتایج نشان داد در همه قطعات نمونه در محل قوس­ها، دو شاخص تخریب «مقطع عرضی تخریب­شده» و «تولید غبار» مشاهده شد درحالی­که 3/3 درصد قطعات نمونه کناری بدون این تخریب­ها بودند. شدت تخریب ناشی از «زهکشی تخریب­شده» کنار جاده و «مقطع عرضی تخریب­شده» در محل قوس­ها بیشتر از قطعات کناری بود و از نظر آماری اختلاف معنی­داری بین قوس­ها با قطعات کناری مشاهده شد. بررسی مقدار «کرکره­ای شدن» نشان داد که به­ترتیب 70 و 7/66 درصد از قطعات نمونه برداشت­شده در محل قوس­ها و قطعات کناری بدون این نوع تخریب بودند. نتایج نشان داد، عمق و مساحت «چاله­ها» و «شیارهای» ایجاد­شده و همچنین «سستی توده خاک» در محل قوس­ها بیشتر از قطعات کناری بود. نتایج این پژوهش اهمیت انجام فعالیت­های مستمر تعمیر و نگهداری و لزوم به­کارگیری شاخص­های ارزیابی را در برنامه­ریزی نگهداری روسازی نشان می­دهد.