کاوشی پدیدارشناسانه از تجارب زیسته داوطلبان از شرکت در آزمون حسابدار رسمی

نویسندگان

1 استادیار حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریتت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری ،دانشگاه تبریز،تبریز، ایران

doi
10.22054/qjma.2023.76235.2505
چکیده

تمایل حسابداران برای شرکت در آزمون حسابدار رسمی به‌گونه‌ای است که رقابتی بسیار دشوار و حرفه‌ای را ناگزیر کرده است، لذا هدف پژوهش حاضر شناخت تجارب زیسته داوطلبان آزمون حسابدار رسمی است. با توجه به جهت‌گیری‌های روانی و ساختار علمی و اجتماعی منحصربه‌فرد داوطلبان و متفاوت بودن دیدگاه‌های افراد و چندبعدی بودن آزمون از پارادایم تفسیری و روش کیفی پدیدارشناسی استفاده شده است تا فارغ از محاسبات آماری به مطالعه عمیق پدیده پژوهش پرداخته شود. مشارکت‌کنندگان این مطالعه به تعداد 37 نفر (16 نفر از حسابداران رسمی و 21 نفر از داوطلبان مردود) و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. در جمع‌آوری داده‌های موردنیاز از روش مصاحبه نیمه‌ساختار یافته تا رسیدن به حد اشباع نظری استفاده شد. تحلیل داده‌ها در پنج مرحله و با استفاده از روش جیورجی انجام شد. براساس نظرات متقاضیان آزمون، 4 مضمون اصلی ضعف‌ها و محدودیت‌ها، چالش‌های ساختاری، نقاط قوت و راهکارهای بهبود کیفیت آزمون شناسایی گردید. همچنین برای هرکدام از مضامین اصلی، 3 مضمون فرعی با 99 روایت منحصربه‌فرد استخراج شد. علاوه بر این، نتایج نشانگر این بود که علی‌رغم تفاوت در نگاه داوطلبان، فقدان منابع آموزشی مخصوصاً در دروس حسابداری و حسابرسی بسیار مورد تأکید است. نتایج همچنین بر گسترش سرفصل‌های آزمون جهت شمول مهارت‌های فنی و پرهیز از طرح سؤالات تئوریک اشاره دارد. درمجموع یافته‌های پژوهش حکایت از اهمیت تهیه منابع آموزشی و لزوم طرح سؤالات عملی به‌عنوان اصلی‌ترین دغدغه داوطلبان است.