اثر مدیریت بر لاشریزه، اندوخته کربن خاک و برخی از ویژگیهای خاک تودههای گلابی وحشی (Pyrus syriaca and P. globra) (بررسی موردی: جنگل دهکهنه سپیدان، استان فارس)
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
2 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران
3 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
4 دانشیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
5 کارشناسارشد، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
6 دانشیار، بخش تحقیقات جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
7 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
8 کارشناس، بخش تحقیقات منابعطبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
doi
10.30466/jfrd.2021.121029چکیده
خاک اکوسیستمهای جنگلی منبع عظیمی برای ذخیره کربن اتمسفر بوده که در صورت مدیریت صحیح سهم آن در مقابله با گرمایش زمین فزونی خواهد گرفت. در این پژوهش، سهم اندوختهکربن در خاک و لاشریزه در دو توده قرقشده 50 ساله (کمتر دخالتشده) و قرقنشده (دخالتشده) گلابی وحشی مقایسه شد. همچنین، ویژگیهای خاک شامل درصد رطوبت، چگالیظاهری، کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر و درنهایت تنفسمیکروبی خاک نیز بررسی شد. در هر توده، نمونههای خاک در 5 و نمونههای لاشریزه در 10 تکرار برداشت و خصوصیات آنها با استفاده از آزمون T غیرجفتی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج بهطور واضح نشان داد که ذخیره کربن خاک و کربن آلی لاشریزه چوبی در توده کمتردخالتشده بهدلیل تراکم بیشتر پوشش درختی بیش از دو برابر توده دخالتشده بود. با اینوجود، کربن آلی لاشریزه بین دو توده یکسان بود. مقدار فسفر و نیتروژن خاک در توده کمتردخالتشده بهترتیب 6 و 2 برابر بیشتر از توده دخالتشده بود. نهتنها درصد رطوبت خاک در توده کمتردخالتشده (36 درصد) بیشتر از توده دخالتشده (21 درصد) بود، بلکه مقدار تنفس میکروبی خاک در توده کمتردخالتشده حدود 31 درصد بیشتر از توده دخالتشده بود. در نهایت میتوان گفت اعمال مدیریت قرق در تودههای جنگلی گلابی وحشی نهتنها سبب افزایش اندوختهکربن خاک تا بیش از دو برابر شده، بلکه حاصلخیزی آن را بهبود داده که این یافته اهمیت مدیریت قرق تودههای جنگلی زاگرس در راستای حفظ عملکردهای خاک را گوشزد میکند.
