فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قراگوزلوها از ایلات ترکمن ساکن در نواحی همدان و از متحدان کلیدی حاکمان قاجار به حساب می‌آمدند. حضور این طایفه در مناطق مختلف به‌ واسطه مؤلفه‌های طبیعی- جغرافیایی، عوامل امنیتی و سیاست‌های دفاعی قاجاریه صورت می‌گرفت. لذا حضور این طایفه در نقاط مختلف ایران بر میزان و شدت ناآرامی‌ها، شورش‌ها، حملات و تجاوزات قوای بیگانه و نیز وفاداری و رشادت‌های آنان در طول نبردها بستگی داشت. این تحلیل بر این فرض استوار است که حضور قراگوزلوها در طول زمان و در سطوح جغرافیایی متفاوت، بازتابی از مأموریت‌های مشخصِ امنیتی- مرزی و سازوکارهای دفاعی قاجارها است. بنابراین، می‌توان حضور آنان را به ‌عنوان یک طایفۀ محلی با کارکردهای استراتژیک در سه محور اصلی امنیت مرزی، کنترل داخلی و مشارکت در عملیات‌های تثبیت حاکمیت تبیین کرد.این پژوهش با بهره‌گیری از روش‌ توصیفی-تحلیلی و نمودارهای فراوانی، حضور قراگوزلوها را در تثبیت حکومت قاجار بررسی می‌کند. نتایج بررسی نشان می‌دهد که مناطق جنوبی ایران، به‌ویژه فارس با 27 درصد مأموریت‌های نظامی قراگوزلوها، در صدر مأموریت‌های جنگی این گروه قرار داشته و بیشترین مشارکت نظامی این طایفه نیز در بازۀ زمانی سال‌های 1209 - 1248ﻫ.ق بوده که کشور عرصۀ تهاجمات خارجی و ناآرامی‌های داخلی بوده است.