نقش صنعت کشتی سازی در فتوحات دریایی مسلمانان در حوزه دریای مدیترانه

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تاریخی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 استاد یار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

doi
10.22034/hsow.2025.2064165.1623
چکیده

ورود مسلمانان به عرصه جنگ­های دریایی را می‌توان نقطه عطفی در تاریخ فتوحات صدراسلام دانست. آنچه که موجب تسریع در این امر شد فتح مناطق شمال آفریقا و کشورهای واقع در حوزه دریای مدیترانه بود. اعراب مسلمان با استفاده از مهارت و دانش ساکنان مناطق مفتوحه، به تدریج به حکمران بلامنازع عرصه دریاها تبدیل شدند. بررسی تاریخ فتوحات بحری مسلمانان، نشان می­دهد که آشنایی آنان با صنعت کشتی­سازی نقش مهمی در این فتوحات داشته است. براین اساس سئوال اصلی این پژوهش که با استفاده از روش تاریخی صورت گرفته آن است که نقش صنعت کشتی­سازی در فتوحات دریایی مسلمانان در حوزه دریای مدیترانه چگونه بوده است؟ یافته­های پژوهش نشان می­دهد که مسلمانان پس از ورود به این حوزه، در راستای دفاع از مناطق مفتوحه و گسترش پیروزی­های خود، اقدام به تأسیس دارالصناعه­ها و مراکز کشتی­سازی در مناطقی مانند شام، مصر و شمال آفریقا نمودند. گسترش صنعت کشتی­سازی در بین مسلمانان علاوه بر آن که زمینه­های تسلط آنان بر جزایر دریای مدیترانه و حتی شبه جزیره ایبری را فراهم آورد، به ­تدریج عامل توسعه مناسبات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی آنان با سایر نقاط جهان شد.