نقش سکاها در نبرد ارشک دوم با آنتیوخوس سوم
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری تخصصی، گروه تاریخ ایران باستان، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/hsow.2025.2056630.1608چکیده
در سال 210 ق.م آنتیوخوس سوم، احتمالاً در واکنش به هجوم ارشک دوم به ماد، لشکرکشی خود به ایران را آغاز کرد؛ ارشک از مقابل او به تدریج به پارت و سپس گرگان عقب نشست و در یکی از شهرهای این سرزمین محاصره شد. دربارۀ این نبرد دو دسته منبع با دو رویکرد متفاوت وجود دارند؛ نخست که تنها شامل پُلوبیوس می شود، هرچند به طور کامل به دست ما نرسیده، چنانکه پیدا است با جانبداری از آنتیوخوس نتیجه را به سود او می نمایاند؛ و دیگری، که شامل روایات تروگوس/ یوستینوس و مالالاس می شود، نتیجۀ نبرد را پیمان دوستی میان ارشک و آنتیوخوس می داند. هرچند، جز گزارش پلوبیوس، در منابع نامبرده در این جنگ سخنی از سکاها در میان نیست و گزارش پلوبیوس نیز مبهم است، با واکاوی منابع میتوان به نقش تعیین کنندۀ سکاها در این جنگ پی برد. بنابراین، پرسش اصلی این خواهد بود که سکاها در نبرد ارشک دوم و آنتیوخوس سوم چه نقشی داشتند؟ یافته های پژوهش نشان خواهد داد که اقوام سکایی آپاسیاک، داهه و احتمالاً آلان ها و دربیک ها در مرحلۀ آخر نبرد از ارشک پشتیبانی کرده و نتیجه را به سود او تغییر داده اند.