شیوههای نبرد دستهجات نظامی افغان در دوره فترت حکومت صفویه
نویسندگان
1 استادیار، گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
2 استادیار، گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
doi
10.22034/hsow.2025.2050021.1592چکیده
با تشکیل حکومت صفویه، مناطق ایلی غلزایی و ابدالی نشین تحت سیطره قرار گرفتند که موجب آشنایی دستجات الحاقی آنان با ساختار نظامی و شیوههای نبرد قزلباشان شد. با وجود این، دستهجات افغان بر شیوههای خاصی از نبرد تأکید ویژهای داشتند. ازاینرو، در پژوهش کنونی با توجه به جهتگیری منابع تاریخی، به این سؤال پاسخ داده میشود که دستهجات نظامی افغان در دوره فترت حکومت صفویه از چه شیوههای نبردی استفاده میکردند؟ بهمنظور پاسخگویی، پژوهش کنونی با استفاده از روش تحقیق تاریخی مبتنی بر شیوه جمعآوری دادههای کتابخانهای از منابع دستاول تاریخی پس از توصیف و طبقهبندی شگردهای نبرد دستهجات افغان و قزلباش به تحلیل و تفسیر این ویژگیها و تأثیرات آن بر تحولات نظامی دوره موردنظر میپردازد. با توجه به فقدان پژوهش منسجمی پیرامون شیوههای نبرد در دوره فترت افغان، یافتههای پژوهش نشان میدهد که دستهجات افغان بر شگردهای خاصی از نبرد از قبیل شبیخون چندجانبه، هجوم و یا عقبنشینی یکباره و دستهجمعی تأکید ویژهای داشتند که هرچند در کوتاهمدت موجبات پیروزی آنان را فراهم آورد ولی در بلندمدت، کاربست شیوههای مشابه توسط قزلباشان به شکست دستهجات غلزایی و ابدالی انجامید.