فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دولت بلشویکی روسیه پس از جنگ جهانی اول به مداخله نظامی در شمال ایران پرداخت و همزمان انگلیسی‌ها با تأسیس «پلیس جنوب» به گسترش فعالیت‌های نظامی خود در مناطق جنوبی ایران اقدام کردند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی عملکرد و برخورد بلشویک‌ها و پلیس جنوب با ایرانیان را در این دوران بررسی می­کند و به مقایسه تشابهات و تفاوت‌های هر یک می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش این است که چه تمایزاتی در شیوه‌های عملکرد بلشویک‌ها و پلیس جنوب در ایران وجود دارد؟یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بلشویک‌ها در ظاهر به دنبال ایجاد همگرایی با ایرانیان بودند، اما در عمل بیشتر بر تبلیغ و اشاعه ایدئولوژی خود تأکید داشتند؛ و به جای توجه به خواسته‌های ملی و مذهبی ایرانیان، از مداخلات نظامی مستقیم و تعدیات اقتصادی و اجتماعی ابایی نداشتند. در مقابل، انگلیسی‌ها تلاش کردند تا با جذب نیروهای وفادار ایرانی در قالب پلیس جنوب و جلب نظر عشایر و والیان ایالات جنوبی، منافع خود را تأمین کنند و تا حد ممکن از مداخله مستقیم نظامی خودداری نمایند. این پژوهش نشان می‌دهد که هر دو طرف با رویکردهای متفاوتی به مسائل داخلی ایران پرداخته‌اند؛ بلشویک‌ها بیشتر بر نفوذ ایدئولوژیک تأکید داشتند، در حالی که انگلیسی‌ها سعی کردند از طریق همکاری با نیروهای محلی و ایجاد ساختارهای امنیتی، کنترل بیشتری بر اوضاع داشته باشند.