فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازخوانی راویت جنگ بدر در قرآن بر مبنای الگوهای ساختارگرایانه سبب آشنایی با عناصر ساختاری روایت و زوایای تازه‌ای از آن می­شود. این نوشتار با هدف ریخت‌شناسی روایت جنگ بدر در صدد  پاسخ به این پرسش است که بر اساس الگوی ولادمیر پراپ[1] کدام یک از خویشکاری‌ها و شخصیت‌ها در ساختار این روایت از اهمیت بیشتری برخوردار است؟ فرضیه این پژوهش آن است که ضمن برخی تفاوت‌های ماهوی خویش‌کاری‌های الگوی پراپ با گفتمان روایی در قرآن می‌توان نکات انطباقی را شناسایی نمود. نتایج این پژوهشِ توصیفی- تحلیلی روشن کرد جنگ بدر روایتی تک حرکتی است که با خویشکاریِ نیاز (نیاز مسلمانان به خنثی کردن تهدید) و خویشکاریِ شرارت (لشکرکشی سپاه قریش) شکل می‌گیرد. وعده فتح نیز عامل انگیزشی است که این حرکت را به پیش می‌برد. از طریق جفت خویش‌کاری‌های سپردن مأموریت دشوار و انجام آن، که منجر به خویشکاریِ پیروزی قهرمان در کشمکش با شریر می‌شود، نوع سوم از بسط داستان، رقم می‌خورد. از میان شخصیت‌های هفت‌گانه پراپ، پنج شخصیت در این روایت مطرح هستند. در این بین شخصیت بخشنده (خداوند)، بیشترین بسامد خویش‌کاری را داراست که عمده این خویش‌کاری‌ها همان تدارک و یا اعطای شیء (نصرت و امداد الهی) است. [1]. Vladimir Propp