فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دوره صفوی، یکی از چالش‌های اصلی نظم اجتماعی در ایران، تحت کنترل درآوردن ایلات و عشایر به‌ویژه ایلات کرد توسط حکومت مرکزی بود. در این زمان، ایلات کرد، به ویژه ایل کلهر و زنگنه، به صورت مستقل عمل می‌کردند و از حکومت مرکزی تبعیت نمی‌کردند. ایل زنگنه و کلهر به عنوان دو ایل مهم کرد در غرب ایران، رویکردهای متفاوتی در تعامل با دولت صفوی داشتند. پژوهش حاضر به بررسی نقش این دو ایل در سیاست موازنه قدرت حکومت صفوی می‌پردازد و سعی دارد توضیح دهد که چگونه این موازنه برقرار شده و چه پیامدهایی برای هر یک از این ایلات داشته است؟ فرضیه این تحقیق بیان می‌کند که در دوران اولیه حکومت صفوی، کلهرها بیشتر به صورت مستقل عمل می‌کردند، در حالی که حکومت صفوی بیشتر بر روی ایل زنگنه تکیه داشت .یافته‌ها نشان می‌دهند که نزدیکی ایل زنگنه به مرکز قدرت موجب افزایش نفوذ سیاسی آن‌ها شده و توانسته‌اند ایل کلهر را تحت کنترل خود درآورند. در زمان شاه اسماعیل، توجه بیشتری به ایل کلهر معطوف بود، اما با طغیان این ایل و تشکیل کلهرستان در بغداد و فاصله گرفتن آن‌ها از مرکز قدرت، موازنه به نفع ایل زنگنه تغییر یافت.