فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فاطمیان اسماعیلی پس از تثبیت قدرت و حکومت خویش در مصر (358-565ق./965-1171م.)، در اندیشه گسترش اندیشه اسماعیلی در سراسر دنیای اسلام و سیطره برآن، به ستیزه با خلافت عباسی (132-656ق./749-1258م.) پرداخته و در صدد براندازی آن بودند. از سیاست­های آنها برای رسیدن به این هدف، گسترش فعالیت دعوه فاطمی در مناطق مختلف و تکاپوهای نظامی در مناطق زیر سلطه عباسیان برای پیشروی و نفوذ در این مناطق بود. یکی از مناطقی که می­توانست به­عنوان پایگاهی برای هر دو نوع فعالیت تبلیغی و نظامی فاطمیان قرار گیرد، ایالت جزیره بود که موقعیت سرزمینی و بافت اجتماعی آن، دست فاطمیان را در سیطره بر بغداد و براندازی عباسیان و روآوری آسان­تر به قلمرو شرقی خلافت عباسی باز می­کرد. این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی در صدد است تا ضمن بررسی سیاست­های فاطمیان به­ویژه تکاپوهای نظامی آنان در ایالت جزیره، بدین پرسش پاسخ دهد که فاطمیان برای حضور در ایالت جزیره چه سیاستی را به­کار بستند؟ یافته پژوهش نشان می­دهد که به دلایل اهمیت جغرافیایی- راهبردی و بافت جمعیتی قبیله­ای برخوردار از نیروی انسانی، فاطمیان هم از طریق فعالیت­های داعیان خود و هم از طریق هم­پیمانی با حکام محلی و فعالیت­های نظامی فرماندهان حامی خود تلاش داشتند در ایالت جزیره حضور پیدا کنند.