پهنه‌بندی حساسیت رویشگاه‌های مانگرو استان هرمزگان به مخاطرات محیطی بر اساس درصد تاج‌پوشش

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.30466/jfrd.2021.121007
چکیده

در پژوهش پیش­رو درجه حساسیت رویشگاه‌های مانگرو استان هرمزگان بر مبنای بررسی درصد تاج‌پوشش (به­عنوان شاخصی از مشخصه‌های ساختاری جنگل) طبقه‌بندی شد. بدین منظور با آماربرداری میدانی و ثبت قطر تاج مانگروها در قطعه­های نمونه، درصد تاج­پوشش در هر یک از قطعه­های نمونه محاسبه شد. سپس، با تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای و تهیه نقشه NDVI رویشگاه­های خمیر، تیاب و جاسک، بین درصد تاج­پوشش در قطعه­های نمونه و NDVI متناظر هر قطعه در سطح رویشگاه­ها رابطه رگرسیونی برقرار شد و با اجرای رابطه رگرسیونی روی نقشه NDVI هر رویشگاه، نقشه تغییرات مکانی درصد تاج­پوشش در سطح رویشگاه‌ها تهیه شد. در آخر، با استفاده از نقشه درصد تاج‌پوشش مانگروها و با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی، نقشه درجه حساسیت رویشگاه­ها در سه طبقه تاج‌پوشش کم، متوسط و زیاد تهیه شد. نتایج نشان داد که میانگین درصد تاج‌پوشش در رویشگاه‌های خمیر، تیاب و جاسک به‌ترتیب 62، 43 و 71 درصد است و بر این اساس، رویشگاه‌های جاسک و تیاب به‌ترتیب کمترین و بیشترین درجه حساسیت را نسبت­به وقوع تنش­ها و آشفتگی­های محیطی دارند. ویژگی‌های ژئومورفولوژیک محلی، مقدار رسوب­گذاری، تأسیسات و سازه‌های ساحلی، شرایط اقتصادی و اجتماعی منطقه، آلاینده­های زیست­محیطی و بالا آمدن سطح آب دریا با تأثیر بر ساختار و رویش مانگروها می­توانند از عوامل تفاوت در درجه حساسیت بین رویشگاه‌های مورد بررسی باشد. این پژوهش با تولید اطلاعات دقیق از درجه حساسیت رویشگاه‌های مانگرو هرمزگان توانسته است پیش­نیازهای اولیه برای اجرای برنامه‌های سازگاری با تغییر اقلیم و اولویت­بندی اقدامات حفاظتی و احیاء رویشگاه‌های مانگرو را فراهم کند.