بررسی زیستی اقتصادی قره‌قات (‏Ribes biberistentii Berl. & DC‏) در حوزۀ آبخیز ایلگنه‌چای ‏ جنگل‌های ‏ارسباران

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، اهر‏‏، ایران

doi
10.30466/jfrd.2021.121004
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، بررسی مقدار تولید قره­قات (Ribes biberistentii Berl. & DC) و نقش آن در اقتصاد خانوارهای روستایی ارسباران است. این پژوهش با استفاده از پژوهش­های کتابخانه­ای و بررسی­های میدانی در تابستان 1396 در جنگل‌های ارسباران انجام شد. با استفاده از پرسشنامه، اطلاعات اقتصادی اجتماعی از 32 بهره­بردار این گونه در روستای کلاسور واقع در حوزۀ آبخیز ایلگنه­چای ارسباران جمع­آوری شد. از تحلیل همبستگی پیرسون بین مشخصه­های مختلف درخت با مقدار میوه تولیدی برای تحلیل رگرسیون انجام شد. با استفاده از مصاحبه با افراد محلی، مشخصه­هایی از قبیل قیمت میوۀ خام و فرآوری­شده، نوع و روش فرآوری، مقدار برداشت و مصرف میوۀ خام و فرآوری­شده، نحوه فروش و بازاررسانی و کاربردهای دارویی این گونه‌ بررسی شد. نتایج اندازه­گیری میوه­های برداشت‌شده قره­قات نشان داد که وزن 1000 میوه قره­قات، 240 گرم بود. مقدار میوه تولیدی هر پایه با مشخصۀ میانگین قطر تاج، بالاترین مقدار همبستگی (767/0) در سطح یک­درصد معنی­داری را داشت. نتایج نشان داد که مهم­ترین مصرف دارویی قره­قات، مربوط به میوه آن بوده که برای درمان فشارخون توسط مردم محلی استفاده می­شود. با توجه به قیمت میوۀ خام و مقدار برداشت، ارزش اقتصادی برداشت قره­قات برای 32 خانوار بهره­بردار در سال 1396، 2/19 میلیون تومان بود. میانگین ارزش اقتصادی سالانه برداشت و فروش سالانه قره­قات برای هر خانوار به‌طور متوسط 6078 هزار ریال بود.