تحلیلی بر نبرد حرّان با تکیه بر نظریههای جامعهشناسی جنگ
نویسندگان
1 استادیار گروه ایرانشناسی و تاریخ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
2 کارشناس ارشد تاریخ، گروه ایرانشناسی و تاریخ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
doi
10.22034/hsow.2024.2008617.1498چکیده
نبرد حرّان اولین برخورد نظامی میان اشکانیان و رومیان در قرن اول ق.م بود. در این جنگ علیرغم برتریهایی که رومیان در حوزهی تجارب نظامی، تجهیزات، فنون و نفرات داشتند، متحمل شکست سنگینی شدند. از آنجا که این شکست در روابط سیاسی و نظامی آتی رومیان و اشکانیان بسیار تأثیرگذار بود، بررسی جامعهشناختی این جنگ اهمیت پیدا میکند. آنگونه که جامعهشناسان جنگ در پژوهشهای خود پیرامون جنگها، عوامل زمینه ساز جنگ، پدیدهی جنگ و پیامدهای جنگ را بررسی میکنند، این پژوهش برآنست تا خود پدیدهی جنگ حرّان را با اتکاء بر نظریات برخی جامعه شناسان حوزهی جنگ و با روش توصیفی- تحلیلی بررسی کند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد مطابق نظریات جامعهشناسان جنگ، ضعف روحیه نیروهای رومی ناشی از عواملی چون تأثیرپذیری سربازان رومی از گروههای نفوذ خارج از ارتش، برخی باورها و اعتقادات ماورایی رومیان و اشتباهات فردی فرماندهی، منجر به شکست آنان گردید. در مقابل، قوت فرماندهی سپاه اشکانی در بهکارگیری استراتژیِ جنگ روانی با تاکتیکها یا راهبردهایی چون تخریب اراده و توانایی رومیان برای مبارزه، محروم ساختن رومیان از پشتیبانی متحدانشان و کسب اطلاعات نظامی از طریق بهره گرفتن از عوامل نفوذی، زمینهساز پیروزی اشکانیان شد.