فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در طول تاریخ، جنگ به عنوان پدیده­ای اجتماعی عموماً امری مردانه بوده و با نقش­آفرینی فعال مردان در خط مقدم آن گره خورده است؛ و زنان و کودکان در آن بیشتر جایگاه قربانیان بی­گناه را دارند. در تاریخ ایران عصر مغول این جایگاه انفعالی زنان، متأثر از برابری نسبی زن و مرد در فرهنگ ترکان، تا حدی بر هم خورده است. برهمین اساس، پژوهش حاضر به شیوه­ی توصیفی- تحلیلی، به بحث زنان در جنگ­های این دوره بر اساس تاریخ جهانگشای جوینی پرداخته است؛ تا دریابد نقش فعال یا انفعالی زنان در جنگ­های عصر مغول تا چه میزان و چگونه بوده است. بر اساس نتایج، نمودهای حضور زنان در جنگ­های ذکر شده در تاریخ جهانگشای جوینی را می­توان به دو کلان روایت  زنان قدرتمند و زنان تحت سلطه تقسیم کرد که در اشکالی چون حضور و تأثیر مستقیم خاتونان سلطه­گر و زنان جنگاور؛ و نقش­های غیرمستقیمی چون همسران سیاسی، همسر-گروگانها، کنیزان تصاحب شده و ابزار لذت­جویی در جنگ­ها منعکس شده است. همچنین جوینی در مقام یک مورخ ادیب، برای نقل زیبایی­شناسانه­ی جنگ­ها، طنز انتقادی-سیاسی نسبت به حاکمان بی­کفایت یا بیان کلیشه­های فرهنگی و تعریض به رجال سیاسی خائن، بعضاً از زنان استفاده­ی نمادین و ادبی-هنری داشته است.