فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در نیمه­ی دوم سده هفتم هجری، سلسله جنگ‌های ممالیک مصر برضدّ آخرین حاکمان صلیبی شام به شکست‌های صلیبیان و برچیده شدن بیشتر پایگاه‌های آنان از شام انجامید؛ طی این جنگ­ها، دو صلح­نامه‌ میان طرفین منعقد شد. تحلیل انگیزه‌های این دوره از جنگ‌های صلیبی برمبنای این دو صلح­نامه مسأله اصلی این پژوهش است. این صلح­نامه­ها میان دو سلطان مملوک یعنی َبیبَرس (حک: 658- 676ق) و قَلاوون (حک: 678- 689ق) با دسته‌ای از صلیبیان موسوم به شهسواران مهمان‌نواز یا بیت الاسبتاریه بوده است و متن آن­ها در نهایه الأرب نویری (677 – 732ق) و صبح الأعشی قلقشندی (756-791ق) آمده است. روش این پژوهش تاریخی– تحلیلی است و شیوه آن کتابخانه­ای یعنی مراجعه به متن صلح­نامه­ها در این دو منبع و بهره­مندی از سایر منابع مرتبط تاریخی و نیز پژوهش­های این حوزه است. این پژوهش نشان داده است که برخلاف دوره اول جنگ­های صلیبی ­که انگیزه‌های اروپاییان به­عنوان آغازگران جنگ، دینی (مسیحی) روایت شده است، در دوره متأخر، انگیزه‌ها عمدتاً اقتصادی (تجارت)، توسعه­طلبی ارضی و تلاش برای حفظ اقتدار سیاسی- نظامی بوده است.