نقش اشکانیان در نبرد تالاس (36 ق.م)

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران باستان دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/hsow.2023.709580
چکیده

در سال 36 ق.م. یگانی از ارتش امپراتوری هان در آسیای مرکزی و کرانۀ رود تالاس کنونی به خیونگ­نوها که یکی از قدرت­های محلی آنجا بودند حمله و آنان را مغلوب کرد. مدتی پیش از آن، چینیان از شرق آسیا و اشکانیان از غرب آسیای مرکزی سعی در بسط نفوذ خود در این منطقه داشتند و اقوام کوچ­رو منطقه می­توانستند نقش دشمن یا متحد را برای دو قدرت ایفا کنند. در میان نیروهای خیونگ­نو دسته­ای از سربازان رومی حضور داشتند که مدتی قبل توسط اشکانیان در جبهۀ غربی اسیر شده بودند. پرسش اصلی مقالۀ حاضر این است که اشکانیان چه نقشی در درگیری مذکور داشتند؟ یافته­ها نشان می­دهد که اشکانیان در دورۀ مورد بحث در تلاش برای بسط نفوذ خود از راه عملیات مستقیم یا غیرمستقیم نظامی و همچنین مداخلۀ سیاسی در آسیای مرکزی بودند و از طرفی تقابل منافع آنان با امپراتوری هان در آسیای مرکزی و دشمنی با اقوام کوچ­رو منطقه آنان را وادار به مداخله در مناسبات سیاسی این ناحیه می­کرد و لذا عامدانه دسته­ای از نیروهای خود را برای جلوگیری از پیشرفت چینیان به منطقه گسیل کردند که در نهایت با عدم موفقیت به اتمام رسید.