نقش فرایند دولت – ملت‌سازی بر تفوق ایران بر عراق در بحران‌هاو برخوردهای مرزی سال‌های 1975 -1971 م.

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تاریخ ایران بعد از اسلام، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

2 استاد گروه تاریخ ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

بحران در روابط ایران – عراق در دوران حاکمیت بعثی‌ها حدفاصل سال‌های 1975-1971 م. به اوج خود رسید ولی با این‌ وجود سطح تنش‌ها در حد درگیری‌های لفظی و برخوردهای مرزی باقی ماند و هیچ‌گاه به جنگی تمام‌عیار نینجامید. در  اینجا این پرسش‌ها مطرح می‌شوند که چرا علی‌رغم بحران در روابط، این تنش‌ها هیچ‌گاه منجر به حادثه‌ای همچون جنگ تحمیلی نگردید؟ و چه علل و یا عواملی موجب شد که ایران بتواند در قرارداد 1975 م. الجزیره دست بالا را داشته باشد و خواسته‌های خود را به‌ طرف عراقی تحمیل کند؟ دولت ایران به دلیل کسب موفقیت‌ در حوزه‌های مادی فرایند «دولت – ملت‌سازی» و احراز شاخص‌ها موضع برتری پیدا نمود و توانست در عرصه‌های دیپلماتیک و میدان‌های نبرد خواسته‌های خود را به دولت عراق دیکته کند. این پژوهش با اتکای به اطلاعات موجود در منابع تاریخی و با رویکردی توصیفی – تحلیلی تلاش دارد به بررسی این موضوع بپردازد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که موفقیت ایران در اجرای نسبی این شاخص‌ها سرشت و سرنوشت روابط دو کشور را در طی این سال‌ها تغییر داد و این از مهم‌ترین دلایل کامیابی ایران در رقابت با عراق محسوب می‌شود.