تبیین فرایند و ارائه الگوی پارادایمی لجستیک دانش در پزشکی از راه دور: یک مطالعه داده بنیاد
نویسندگان
1
2 دانشگاه فنی و حرفهای
3 دانشگاه صنعتی امیرکبیر
4
doi
10.30481/lis.2025.534557.2270چکیده
هدف: با توجه به نقش لجستیک دانش در پزشکی از راه دور، این پژوهش با هدف طراحی مدلی برای اجرایی سازی پزشکی از راه دور در بستر لجستیک دانش انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیاد و مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین اجرا شد. داده ها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 15 متخصص و صاحب نظر حوزه سلامت که به روش نمونه گیری هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انتخاب شده بودند، گردآوری شد. فرآیند جمعآوری دادهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. با پیشرفت تحلیل دادهها و شکلگیری مقولات، نمونهگیری نظری نیز انجام شد تا نمونههای بعدی بر اساس نیاز به غنیتر کردن مفاهیم و روابط شناسایی شوند. تحلیل داده ها با رویکرد نظاممند و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. برای تحلیل دادهها از نرمافزار MAXQDA نسخه 20 استفاده شد و در نهایت مدل مورد نظر در قالب الگوی پارادایمی ترسیم گردید. یافته ها: مدل نهایی پژوهش نشان داد که عنصر محوری در پزشکی از راه دور، ایجاد جریان دانش است که شامل سه مقوله دریافت، انتقال و تحویل دانش است. اهداف و الزامات پزشکی از راه دور به عنوان عوامل علی و ترجمان دانش و اجرای پزشکی از راه دور به عنوان راهبردهای مدل پارادایمی پژوهش شناسایی شدند. مکان دانش، محورها و طبقات خدماترسانی به عنوان بستر مدل و همچنین چالشها، نوع دانش و ویژگی دانش به عنوان شرایط زمینه ای و مداخلهگر در اجرای راهبردها تعیین شدند. خروجی این مدل، ایجاد ارزش افزوده و مزایای ناشی از مدیریت دانش در حوزه پزشکی از راه دور بود. نتیجهگیری: یافتهها نشان داد که لجستیک دانش میتواند به دانشمحور کردن فرآیند پزشکی از راه دور کمک کند. دانشمحور شدن این فرآیند، تصمیمها و پیشنهادهای ارائه شده را قابل اعتمادتر میسازد.