فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مُرابِطون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دولت‌های اسلامی در قرن پنجم هجری/ یازدهم میلادی، پس از تثبیت قدرت و ایجاد مشروعیت، مغرب و اندلس را تحت حاکمیت خود درآوردند. آن‌ها نخست جنبش خود را در صحرا ایجاد کرده و سپس با برنامه‌ریزی منظم و تحول تشکیلات نظامی، موفق شدند دولتی منسجم ایجاد کنند. برتری بر قبایل مختلف مغرب و تسلط بر آن‌ها از یک طرف و حضور در اندلس و جهاد در برابر مسیحیان از طرف دیگر، باعث شکل­گیری قدرت سیاسی مُرابِطون گشت. براین اساس بررسی و تحلیل تحولات، ساختارها و تشکیلات نظامی مُرابِطون در استقرار حاکمیت آن‌ها، اهمیت بسزایی دارد. ازاین‌رو پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با تأکید بر منابع این دوره تلاش دارد به این پرسش پاسخ دهد که چه عواملی باعث شکل­گیری قدرت نظامی مُرابِطون شد؟ و مُرابِطون چه تغییراتی در تشکیلات نظامی ایجاد کردند؟ یافته­های پژوهش حاکی از آن است که مُرابِطون در ابتدا از ظرفیت­های مغرب برای ایجاد قدرت نظامی سود جسته و حاکمیت خویش را تثبیت کردند، سپس ساختار ارتش را سامان داده و با طرح جهاد به اندلس راه یافتند. آن‌ها در این مرحله به توسعه ارتش، نوآوری و برنامه­ریزی جهت نبردهای مختلف مبادرت ورزیدند.