مفهوم‌شناسیِ نمادها، سنت‌ها و رموز جنگی اعرابِ پیش از اسلام

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه تاریخ، دانشگاه اراک

2 عضو هیات علمی گروه تاریخ، دانشگاه رازی

doi
چکیده

مقاله حاضر به بررسی سنت‌ها، رموز و نمادهای جنگ در نزد عرب پیش از اسلام می‌پردازد. این جنگ‌ها که از آنان تحت عنوان ایام‌العرب یاد می‌شود به نحوی بازگو کننده‌ی سازوکار اجتماعی و فرهنگی نظام قبیله‌ای شبه‌جزیره عربستان پیش از اسلام می‌باشند. ازاین‌رو سؤال اساسی پژوهش حاضر آن است که اعراب پیش از اسلام در جنگ‌های خود از چه رموز و نماد‌هایی استفاده می‎‌نمودند و این رموز در نظام اجتماعی، رفتاری و ارتباطی جامعه عربی دارای چه معانی و مفاهیمی بودند؟ فرضیه پژوهش را می‌توان چنین مطرح نمود که مفهوم شناسی رموز و نمادهای ایام‌العرب‌ها به‌عنوان نمودها و الگوهای رفتاری برآمده از فرهنگ جاهلی می‌تواند زوایایی از جهان ذهنی و عینی اعراب را بر ما آشکار سازد. بر این اساس با استفاده از روش تاریخی و بهره‌گیری از منابع اولیه و برخی پژوهش‌های متأخر تلاش گردیده تا جنگ‌های اعراب پیش از اسلام، از منظر نشانه‌شناسی و سنت‌های حاکم بر آن مورد بررسی قرار گیرد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که این نمادها و سنت‌ها، محصول محیط جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی شبه‌جزیره عربستان پیش از اسلام بوده و اعراب جاهلی به‌عنوان ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی به‌شدت به آن‌ها پایبند بودند.