عملکرد سازمان چریکهای فدایی خلق علیه حکومت پهلوی در جنگهای چریکی شهری
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار دانشگاه شیراز
doi
چکیده
مبارزات چریکی در قرن بیستم استراتژی مهم برخی سازمانها و گروههای سیاسی در بعضی کشورها مانند چین، کوبا، الجزایر، برزیل و ایران به شمار میرفت. مبارزه چریکی رابطه مستقیمی با مکان جغرافیایی دارد؛ شهر و روستا عمدهترین این مکانها برای انجام نبردهای پارتیزانی به شمار میروند. در ایران گروههایی با اتخاذ رویکرد مسلحانه و مشی چریکی وارد عرصه مبارزه با رژیم پهلوی شدند که در میان آنها سازمان چریکهای فدایی خلق را میتوان آغازگر این جریان در عرصه عمل قلمداد کرد. پژوهش حاضر سعی دارد با رویکرد توصیفی-تحلیلی و تکیهبر منابع اسنادی و کتابخانهای به این پرسشها پاسخ دهد که چه عواملی سبب شد فداییان خلق اولویت مبارزات خود را جنگ چریکی در شهر قرار دهند؟ و نتایج عملکردشان در این زمینه علیه حکومت پهلوی چه بود؟ یافتههای پژوهش حکایت از آن دارد که عوامل عمدۀ شکست عملیات سیاهکل، ویژگیهای کالبدی-فضایی شهرها، محوریت گروه پویان-احمدزاده در سازمان و تأثیرپذیری از الگوهای موفق مبارزات چریکی شهری در سایر کشورها به تمرکز فعالیتهای سازمان در شهر انجامید. همچنین عملکرد سازمان نشان میدهد پس از انتقال فعالیتها به شهر، نبردهای چریکی در چهار شیوه تهاجم، خرابکاری، اعدام انقلابی و تبلیغات مسلحانه با موفقیت بیشتری همراه شد.
