ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک 20 سال پس از جنگلکاری در جنگلهای شمال ایران (با تأکید بر ذخایر کربن و نیتروژن در جنگلهای دستکاشت با گونههای سوزنیبرگ و پهنبرگ)
نویسندگان
1 دکترای اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
2 استاد، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
4 استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
5 دانشیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
doi
10.30466/jfrd.2021.120882چکیده
این پژوهش در پنج توده دستکاشت با گونههای بلوط، توسکا، افراپلت، صنوبر و زربین در جنگلهای حوزه آبخیز تجن در استان مازندران انجام شد. بهمنظور بررسی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک، 10 نمونه خاک در هر توده درختی برداشت و مشخصههای خاک شامل بافت، اسیدیتۀ خاک، جرم مخصوص ظاهری، هدایت الکتریکی، عناصری چون فسفر، پتاسیم، کلسیم، نیتروژن و کربن خاک اندازهگیری شد. نتایج پژوهش نشان داد که نوع گونه درختی بر ویژگیهای فیزیکی وشیمیایی خاک اثرگذار است. آنالیز واریانس یکطرفه نشان داد که ویژگیهای خاک در تودههای مختلف تفاوت معنیداری دارند. در این منطقه بیشترین مقدار ذخیره کربن خاک در توده توسکا ( ton ha-161/64) و کمترین مقدار آن در خاک توده صنوبر ( ton ha-176/26) مشاهده شد. مقدار ذخیره نیتروژن نیز در خاک توده توسکا دارای بیشترین مقدار ( ton ha-168/2) و در توده زربین دارای کمترین مقدار ( ton ha-1 17/1) بود. در مجموع میتوان گفت که ذخیره کربن و نیتروژن خاک بهعنوان یک ارزش افزوده در کنار دیگر ارزشها و فوائد بومسامانههای جنگلی و بهعنوان شاخصی برای سنجش پایداری بومسامانه است.
