بررسی چالش‌های امنیتی و نظامی جنبشِ اسماعیلیان در ایالت کرمان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی دانشگاه شیراز

2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.52547/HSOW.5.2.53
چکیده

ایالت کرمان در طول ادوار مختلف تاریخ خود، همواره یکی از مناطق منحصربه‌فرد در تجمّع پیروان ادیان، فرقه­ها و مذاهب گوناگون است. در این میان تاریخ حضور شیعیان اسماعیلی در این ایالت و شرح تلاش­ها و جنبش­های آنان جهت کسب قدرت سیاسی کرمان، از مسائل مهم و نیازمند واکاوی است؛ لذا جستار حاضر با کاربستِ روش توصیفی ـ تحلیلی ضمن بررسیِ چرایی و چگونگیِ روندِ تحولات سیاسی، امنیتی و نظامی جنبشِ اسماعیلیان در ایالت کرمان تلاش دارد به این پرسش پاسخ دهد که روند چالش­های اسماعیلیان کرمان جهت دستیابی به اقتدار سیاسی- نظامی چگونه بوده است؟ اهمیت و ضرورتِ انجام این پژوهش ازآن‌روست که برخلاف تحقیقات پیشین، فقط از دریچه‌ی فکری و مذهبی بدین فرقه نپرداخته؛ بلکه کوشیده است رویکرد امنیتی و نظامی قدرت­گیری آنان را نیز مورد واکاوی قرار داده و استحکامات دفاعیِ آن‌ها را نیز معرفی نماید. یافته­ها نشان می­دهد اسماعیلیان ساکن کرمان در طول دوره‌ی موردبررسی در این پژوهش، سه مرحله را پشت سر نهاده‌اند؛ مرحله­ اول به‌واسطه تلاش­های مخفیانه و آشکار خود در جهت کسب قدرت سیاسی به درگیری­های نظامی و سرکوب شدید آنان انجامید، مرحله­ دوم به‌واسطه شرایط سیاسی ـ مذهبیِ پیش‌آمده مجبور به تقیه شدند و درنهایت در مرحله­ سوم توانستند برای چندی در رأس قدرت سیاسی این ایالت قرار گیرند.