عملکرد نظامی دولت پهلوی اول در مقابله با قاچاق کالا در ایلام با تأکید بر اسناد

نویسندگان

1 دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی، استادیار گروه تاریخ دانشگاه یاسوج

doi
10.52547/HSOW.5.2.103
چکیده

ایلام دارای بیشترین مرز خشکی با کشور عراق است و این امر کنترل مرزهای ایلام را دشوار می‌کند. در دهه‌های اخیر مسئله مبارزه با قاچاق کالا به‌عنوان یکی از پدیده‌های مضر اقتصادی همواره از دغدغه‌های مهم حکومت مرکزی و نیروهای نظامی و انتظامی محلی بوده است. از همین رو پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه‌بر اسناد، درصدد پاسخ به این سؤال است که در عصر پهلوی اول، نیروهای نظامی و عوامل دخیل در امر مبارزه با قاچاق کالا از چه تدابیری برای مبارزه با قاچاق بهره برده­اند؟ و این تدابیر و اقدامات تا چه میزان موفقیت‌آمیز بوده‌ است؟ یافته­ها نشان می­دهد عملکرد حکومت مرکزی و نیروهای نظامی محلی در مبارزه با قاچاق کالا از کارآمدی لازم برخوردار نبود؛ به‌طوری‌که اصلی­ترین راهکار برای مبارزه با ورود کالاهای قاچاق به ایلام، یعنی مسلح نمودن همه­ی عوامل درگیر با مسئله قاچاق کالا در پاره‌ای از موارد درگیری­های ناخواسته را به وجود آورد و سبب ناآرامی‌هایی در منطقه شد. همچنین عدم آموزش صحیح نیروها، در برخی موارد خلع سلاح آن‌ها را در پی داشت و بعضاً قاچاقچیان با استفاده از همان سلاح­ها، اموال و اماکن دولتی را غارت می­کردند. استفاده از مخبرین یکی دیگر از راه­های مقابله با قاچاقچیان بود که این شیوه باوجود برخی ایرادات، از موفقیت بیشتری برخوردار بود.