پارادایم تاریخنگاری نظامیِ محمدجواد مشکور
نویسندگان
1 هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه اراک
2 دانشجوی دکتری انقلاب اسلامی دانشگاه بوعلی سینا همدان
3 دانشجوی دکتری انقلاب اسلامی دانشگاه بوعلی سینا همدان.
doi
10.52547/HSOW.5.1.1چکیده
تاریخنگاری از زمان باستان تا امروز، رویکردهای متفاوتی را پشت سر گذاشته و برحسب پارادایمهای متفاوت، اشکال متفاوتی از تاریخنگاری شکلگرفته است. اساساً تاریخنگاری در ایران تا دوره مشروطه، تاریخنگاری سیاسی- نظامی است و آشنایی با روش و بینشهای جدید تاریخنگاری از دوره مشروطه به بعد، باعث برآمدن گفتمانهای گوناگون تاریخی شد. ازجمله مهمترین مورخین دوره پسا مشروطه، میتوان به محمدجواد مشکور اشاره کرد. تاریخنگاری محمدجواد مشکور متأثر از دوره پهلوی است و تاریخنگاری نظامی او در این گفتمان رشد یافته است. ازاینرو این پژوهش در نظر دارد تا با روش توصیفی ـ تحلیلی تاریخنگاری نظامی او را مشخص کند و سعی میکند به این سؤال پاسخ گوید که پارادایم تاریخنگاری نظامی مشکور چیست؟ یافتههای پژوهش حکایت از این امر دارد که مشکور در تاریخنگاری نظامی خود رویکردی اثبات گرایانه دارد. چراکه به نظر میرسد مشکور به لحاظ هستیشناسی قائل بهواقعگرایی بود و صرفاً به شناخت واقعیتهای تاریخی اهتمام ورزید و به لحاظ معرفتشناسی محقق و سوژههای موردتحقیق را موجودیتهای جدا از یکدیگر میدانست که از یکدیگر تأثیر و تأثر نمیپذیرند و گذشته را بهسان یک واقعیت ثابت میدانست و این واقعیتگرایی جایی برای نسبیگرایی نمیگذارد و از منظر روششناسی قائل به روش توصیفی تحلیلی بود.
