فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قحطی بزرگ سال‌های 1296-1298هـ.ش­/1917-1919م، طی جنگ جهانی اول ازجمله مباحث تاریخ­ معاصر ایران محسوب می‌شود که ­دچار فقر ­تاریخ‌نگاری است و تا سال‌های اخیر، اهمیت و اثرگذاری آن در تعیین سرنوشت جامعه‌ی ایران مورد غفلت مورخان قرار داشت. انتشار پاره‌ای مقالات و تک‌نگاری‌ها­­ با ذکر مصائبی که مردم ایران به‌واسطه‌ی نقض بی‌طرفی و حضور قوای بیگانه متحمل شدند، موجب شناسایی گوشه‌هایی از فجایع این سال‌ها شد. از همین رو مقاله حاضر تلاش دارد با تأکید بر اسناد منتشرنشده‌ی آرشیو ملی ایران به بررسی سیاست‌های دول درگیر جنگ و سوابق استعمارگرایانه‌ی آن‌ها طی دوره‌ی قاجار و بحران قحطی سال‌های جنگ جهانی اول در مناطق جنوبی ایران بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که چه عوامل در بروز قحطی و اتلاف نفوس مردم این مناطق مؤثر بوده است؟ نتیجه‌ حاصل از پژوهش نیز حکایت از آن دارد که عوامل مختلفی در قحطی و هلاکت شمار زیادی از ایرانیان طی جنگ جهانی اول دخالت داشته که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به کشیده شدن دامنه‌ی جنگ به جنوب کشور و حضور بیگانگان ازجمله نظامیان انگلستان اشاره کرد.