بررسی روابط ایران و روم در سده یکم پیش از میلاد (با تأکید بر جنگ‌های مهردادی)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه تاریخ، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانش آموخته دکتری تاریخ ایران باستان گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و مدرس دانشگاه.

3 عضو هیات علمی گروه تاریخ، دانشگاه باهنر کرمان

doi
10.52547/HSOW.5.1.119
چکیده

نخستین ارتباط دیپلماتیک بین ایران و روم در نتیجه تلاقی منافع اشکانیان با روم در آسیای کوچک شکل گرفت. اتحاد مهرداد ششم (پونتی) با تیگران دوم (ارمنی) و دخالت آن‌ها در امور کاپادوکیه باعث شد پای روم به سرزمین­های آسیای کوچک باز شود. ورود رومی‌ها به این منطقه باعث به وجود آمدن چالشی در روابط ایران و روم شد که تا پایان اشکانیان ادامه پیدا کرد. ازاین‌رو هدف این پژوهش تبیین و بررسی روابط ایران و روم در دوران جنگ‌های مهردادی است. بررسی این مسئله با رویکرد توصیفی و تحلیل تاریخی بیانگر آن است که پس از مهرداد دوم و ظهور مدعیان سلطنت، شاهنشاهی اشکانی دچار ضعف و زوال شد. در چنین موقعیتی از طرفی، روم سعی در نفوذ در آسیای کوچک و قفقاز را داشت و از سوی دیگر تیگران دوم ابتدا از این فرصت برای حمله به قلمرو اشکانیان و توسعه نفوذ خود به سمت غرب و سوریه استفاده کرد و در ادامه از طریق اتحاد با مهرداد ششم با روم درگیر شد و اشکانیان با در پیش گرفتن سیاست موازنۀ منفی در قبال جنگ­های مهردادی، به فاصله اندکی توانستند دوباره پایگاه­های پیشین خود را در آسیای کوچک و قفقاز به دست آورند.