طراحی مدل رهبری توزیعی در نظام آموزش عالی با روش داده بنیاد (مورد مطالعه: دانشگاه فردوسی مشهد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران. .

2 عضو هیأت علمی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.

3 عضو هیأت علمی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.

4 عضو هیأت علمی، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

doi
10.22118/edc.2019.202822.1161
چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل رهبری توزیعی در نظام آموزش عالی با روش کیفی داده بنیاد در دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. روش تحقیق به‌صورت کیفی و مبتنی بر نظریه‌پردازی داده بنیاد بود. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه­های نیمه ساختاریافته استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات بخش کیفی از نرم‌افزارMaxqda استفاده ­شد. جامعه­ی آماری تحقیق اعضای هیأت علمی و خبرگان دانشگاه فردوسی مشهد بود که در حوزه پژوهش و مدیریت حضور فعال داشتند. نمونه‌برداری به‌صورت نظری و به تعداد 16نفر بود که با استفاده از روش­های غیر احتمالی قضاوتی و گلوله برفیانجام شد. نتایج تحلیل داده­های به‌دست‌آمده از مصاحبه‌ها طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی، به ایجاد نظریه داده بنیاد در حوزه رهبری توزیعی در نظام آموزش عالی‏ منجر شد که بر مبنای آن 23 مقوله بنیادی بـرای تبیـین و طراحـی الگوی رهبری توزیعی در نظام آموزش عالی احصاء شد. عملکرد مدیران، نه تنها در قالب روش‌های مدیریتی، بلکه در قالب فعالیت‌های رهبری و سبک‌های رهبری می‌تواند بر اثربخشی و بهبود عملکرد کارکنان تأثیر مثبت داشته باشد. یکی از این رویکردها، سبک رهبری توزیعی مدیران است که به مدیران و کارکنان کمک می­کند تا به‌صورت رسمی و غیررسمی در فعالیت‌های آموزشی مشارکت نمایند.برخی از مهم‌ترین مؤلفه‌ای شناسایی شده در این پژوهش عبارت‌اند از: کار گروهی، تصمیم‌گیری مشارکتی، رهبری دموکراتیک، تحولات خلاقانه در امور آموزشی، چشم‌انداز و مأموریت سازمان از آن جمله می‌باشند.