فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دوران بیست و دو ساله (567ـ589 ق) سلطنت صلاح­ الدین ایوبی، بنیانگذار ایوبیان مصر و شام، با ده­ها نبرد با صلیبیان همراه بود. افزون بر آن، نبردهای وی با امیران مسلمان در مصر، شام و شمال عراق نیز جریان داشت. این مقاله بر آن است تا حاصل پژوهش تاریخی خود در منابع اسلامی و برخی پژوهش­های مسیحیان را که از روشی توصیفی­ـ تحلیلی فراهم آمده است، با رهیافت معرفی شده از نظریه جنگ عادلانه بکاود تا به این پرسش پاسخ دهد که رفتار و سیاست­های نظامی این چهره تاریخی تا چه حدّ با اصول جنگ عادلانه قابل تطبیق است؟ دستاورد این پژوهش نشان از آن دارد که رفتار نظامی صلاح­الدین بیش­تر با نظریه واقع­گرایانه جنگ تطبیق دارد تا با مفهوم و اصول نظریه جنگ عادلانه؛ زیرا در حالی که اصول جنگ عادلانه را جنگی قانونمند برای رسیدن به صلح و با اجتناب از رفتار خشونت­بار با غیر نظامیان، اسیران و فضاهای محیطی مورد تهاجم می­دانند، در کارنامه صلاح­الدین، جنگ­هایی برای رسیدن به سلطه بیش­تر، همراه با انتقام­جویی و تهاجم­های نامتعارف آسیب­زا برای غیر نظامیان دیده می­شود؛ لذا به رغم رفتارهای سلطان ایوبی در رعایت موازین اخلاقی در بسیاری جنگ­ها، خشونت و قدرت­طلبی در موارد متعددی از دیگر جنگ­های وی دیده می­شود.