تأثیر پلاسمای سرد اتمسفری و تنش کادمیوم بر شاخصهای جوانهزنی و بیوشیمیایی ژنوتیپهای مختلف کینوا
نویسندگان
1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22108/ijpb.2025.145113.1407چکیده
جهت بررسی تأثیر پیشتیمار پلاسمای سرد اتمسفری و تنش کادمیوم بر شاخصهای جوانهزنی و بیوشیمیایی ژنوتیپهای مختلف کینوا، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کامل تصادفی در سه تکرار در دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل غلظتهای کادمیوم در سه سطح (صفر (شاهد)، 50 و 150 میلیگرم در لیتر)، پیشتیمار مدت زمان پلاسمای سرد در سه سطح (صفر (شاهد)، 10 و 30 ثانیه) و ژنوتیپهای کینوا در سه سطح (Titicaca،Q26 و Giza) بود. نتایج نشان دادند با افزایش شدت تنش کادمیوم، میانگین درصد، سرعت جوانهزنی، وزن خشک و طول گیاهچههای کینوا کاهش یافت، اما پیشتیمار پلاسمای سرد منجر به افزایش این شاخصها شد. در شرایط بدون تنش کادمیوم، درصد و سرعت جوانهزنی و وزن خشک گیاهچههای حاصل از بذرهای پیشتیمارشده با پلاسمای سرد به مدت 30 ثانیه در رقم Q26 بهطور معنیداری بیشتر از بذرهای شاهد بود. همچنین در شرایط تنش 150 میلیگرم در لیتر کادمیوم پیشتیمار مدت زمان پلاسمای سرد، فعالیت آنزیمهای کاتالاز، پراکسیداز و پلی فنل اکسیداز، ساپونین و محتوای پرولین را افزایش داد اما میانگین مدت جوانهزنی و زمان تا 90 درصد جوانهزنی را کاهش داد. پیشتیمار بذرها به مدت 30 ثانیه پلاسمای سرد، طول گیاهچه را 79/53 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. بیشترین تأثیر پیشتیمار پلاسمای سرد بر شاخصهای جوانهزنی و بیوشیمیایی در شرایط تنش 150 میلیگرم در لیتر کادمیوم در تیمار 30 ثانیه مشاهده شد. در تمام صفات مورد بررسی رقم Q26 نسبت به دو رقم Titicaca و Giza برتری داشت. در مجموع، بهنظر میرسد در بین ارقام مورد بررسی، رقمQ26 نتایج بهتری در مقایسه با رقمهای دیگر نشان داد و همچنین تیمار 30 ثانیه پلاسمای سرد، در سطوح مختلف تنش کادمیوم از راه افزایش توان بذر و گیاهچه و افزایش فعالیت آنزیمهای پاد اکسیدانی بیشترین اثر مثبت را بر جوانهزنی و رشد گیاهچههای ارقام کینوا داشت.