بررسی نقش نانو سیلیکون و نانو تیتانیوم در عملکرد و اجزای عملکرد گندم دوروم

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

doi
10.22108/ijpb.2025.143469.1380
چکیده

برای بررسی تأثیر نانو ذرات دی‌اکسید سیلیکون و تیتانیوم بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم دوروم، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی، طی سال زراعی 99-98 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان انجام شد. این پژوهش جهت بررسی تأثیر نانو دی اکسید سیلیکون (nSiO2) و نانو دی اکسید تیتانیوم (nTiO2) بر ارقام و ژنوتیپ‌های پیشرفته گندم دوروم اجرا شد. محلول‌پاشی نانو‌ذرات در طی سه مرحله شامل اواخر مراحل رویشی قبل از ورود به مرحله پنجه‌دهی، اوایل به ساقه رفتن و اوایل مرحله سنبله‌دهی انجام شد. بعد از رسیدگی فیزیولوژیکی، تعداد 10 بوته از هر کرت به صورت تصادفی انتخاب و صفات عملکردی گیاه بررسی شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد بین ژنوتیپ‌ها از نظر همه صفت مورد بررسی اختلاف معنی‌داری وجود دارد. اثر محلول‌پاشی با نانو‌ذرات بر اکثر صفات ازجمله طول بوته، طول پدانکل، طول سنبله، تعداد و وزن دانه در سنبله، وزن کاه و عملکرد دانه در بوته از نظر آماری معنی‌دار بود. همچنین نتایج نشان دادند ژنوتیپ‌های مورد بررسی پاسخ‌های متفاوتی در مقابل تیمارهای مختلف محلول‌پاشی از خود نشان می‌دهند. محلول‌پاشی با nTiO2 در مجموع ژنوتیپ‌ها بیشترین عملکرد بوته را نشان داد. در حالی‌که تفاوت معنی‌داری بین محلول‌پاشی با نانو‌سیلیکون و شاهد در عملکرد مشاهده نشد. نتایج این پژوهش نشان داد nSiO2 و nTiO2 تأثیر مثبتی در صفات طول بوته، طول خوشه، تعداد و وزن دانه در خوشه، وزن صد دانه، وزن کاه و عملکرد دانه در بوته در اکثر ژنوتیپ‌های مورد بررسی گندم دوروم داشته‌اند.