ارزیابی تحمّل به شوری قلمه‌های ریشه‌دار برخی ارقام تجاری انگور (Vitis vinifera L.)

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه علوم باغبانی و فضای سبز ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

3 گروه علوم و مهندسی باغبانی، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22108/ijpb.2025.144929.1406
چکیده

در پژوهش حاضر، میزان تحمل به شوری قلمه­های ریشه­دار 10 رقـم انگور شامل خلیلی، رشه، بیدانه­سفید، یاقوتی، سیاه قره­باغ، کاردینال، ترکمن 4، پرلت، فلیم­سیدلس و تامسون­سیدلس توسط شاخص­های ریخت­شناسی و فیزیولوژیکی در شرایط گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از رسیدن قلمه­های ریشه­دار ارقام انگور به مرحله پانزده برگی، تیمارهای شوری کلریدسدیم در دو سطح صفر و100 میلی‌مولار توسط آب آبیاری دو بار در هفته به گلدان­ها داده شد. بر اساس نتایج حاصل، با افزایش سطح شوری، میزان نشت­یونی برگ­ها در همه ارقام انگور افزایش و محتوای نسبی آب کاهش یافت. بیشترین مقدار نشت­یونی و پراکسیداسیون لیپیدهای غشاء در رقم بیدانه­سفید و کمترین مقدار در ارقام رشه و فلیم­سیدلس مشاهده شد. تحت فاکتور شوری 100 میلی­مولار کلریدسدیم، بیشترین محتوای نسبی آب برگ مربوط به انگور رقم رشه و کمترین مقدار مربوط به رقم بیدانه­سفید بود. تحت تنش شوری مقدار رنگیزهای فتوسنتزی کاهش یافت. پایداری کلروفیل در ارقام رشه و فلیم­سیدلس بیشتر از ارقام دیگر بود. مقدار تجمع اسمولیت­های سازگاری شامل پرولین و کربوهیدرات­های محلول و نیز فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانی کاتالاز، گایاکول­پراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز در ارقام رشه و فلیم­سیدلس بیشتر از سایر ارقام بود. بر اساس شاخص­های اندازه­گیری شده، ارقام به سه گروه متحمّل (رشه، فلیم­سیدلس و یاقوتی)، نیمه متحمّل (ترکمن 4، خلیلی، سیاه قره باغ، کاردینال) و کم تحمّل (بیدانه­سفید، پرلت و تامسون­سیدلس) دسته­بندی شدند.