ارزیابی تحمّل به شوری قلمههای ریشهدار برخی ارقام تجاری انگور (Vitis vinifera L.)
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 گروه علوم باغبانی و فضای سبز ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
3 گروه علوم و مهندسی باغبانی، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22108/ijpb.2025.144929.1406چکیده
در پژوهش حاضر، میزان تحمل به شوری قلمههای ریشهدار 10 رقـم انگور شامل خلیلی، رشه، بیدانهسفید، یاقوتی، سیاه قرهباغ، کاردینال، ترکمن 4، پرلت، فلیمسیدلس و تامسونسیدلس توسط شاخصهای ریختشناسی و فیزیولوژیکی در شرایط گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از رسیدن قلمههای ریشهدار ارقام انگور به مرحله پانزده برگی، تیمارهای شوری کلریدسدیم در دو سطح صفر و100 میلیمولار توسط آب آبیاری دو بار در هفته به گلدانها داده شد. بر اساس نتایج حاصل، با افزایش سطح شوری، میزان نشتیونی برگها در همه ارقام انگور افزایش و محتوای نسبی آب کاهش یافت. بیشترین مقدار نشتیونی و پراکسیداسیون لیپیدهای غشاء در رقم بیدانهسفید و کمترین مقدار در ارقام رشه و فلیمسیدلس مشاهده شد. تحت فاکتور شوری 100 میلیمولار کلریدسدیم، بیشترین محتوای نسبی آب برگ مربوط به انگور رقم رشه و کمترین مقدار مربوط به رقم بیدانهسفید بود. تحت تنش شوری مقدار رنگیزهای فتوسنتزی کاهش یافت. پایداری کلروفیل در ارقام رشه و فلیمسیدلس بیشتر از ارقام دیگر بود. مقدار تجمع اسمولیتهای سازگاری شامل پرولین و کربوهیدراتهای محلول و نیز فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی کاتالاز، گایاکولپراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز در ارقام رشه و فلیمسیدلس بیشتر از سایر ارقام بود. بر اساس شاخصهای اندازهگیری شده، ارقام به سه گروه متحمّل (رشه، فلیمسیدلس و یاقوتی)، نیمه متحمّل (ترکمن 4، خلیلی، سیاه قره باغ، کاردینال) و کم تحمّل (بیدانهسفید، پرلت و تامسونسیدلس) دستهبندی شدند.