فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف مقایسه‌ و تعیین ارزش غذایی برگ‌های جمع‌آوری­شده از پنج گونه درخت جنگلی شامل زبان­گنجشک (Fraxinus excelsior)، کاج تهران (Pinus eldarica)، زالزالک زرد (Crataegus azarolus)، توت سفید (Morus alba) و بید سفید (Salix alba) انجام شد. برخی ترکیبات شیمیایی-معدنی، فراسنجه‌های تولید گاز، ظرفیت بافری و نیز برخی فراسنجه‌های تخمیری بر اساس روش‌های استاندارد آزمایشگاهی تعیین شدند. داده‌های این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی آنالیز آماری شدند. تفاوت آماری معنی‌داری در بین تمام فراسنجه‌های اندازه‌گیری­شده، مشاهده شد (05/0>P). پروتئین خام برگ‌ها از 30/8 درصد برای کاج تا 50/18 درصد برای توت سفید متغیر بود. مقدار NDF (03/53 درصد)، ADF (48/38 درصد)، ADL (67/16 درصد) و CF (01/35 درصد) در کاج از بیشترین مقدار برخوردار بود (05/0>P). گونۀ توت سفید از بیشترین مقدار خاکستر، نیتروژن، کلسیم، منیزیم و سدیم برخوردار بوده، در حالی‌که گونۀ بید از بیشترین مقدار روی برخوردار بود (05/0>P). بالاترین فراسنجه‌های مربوط به تولید گاز (به­جز ثابت نرخ تولید گاز)، قابلیت هضم حقیقی ماده‌خشک و ماده آلی، DMI، انرژی قابل متابولیسم، اسیدهای چرب فرار کوتاه­زنجیر، اسیدیتۀ قابل­تیتر و pH مربوط به هر برگ، در توت سفید مشاهده شد (05/0>P). کاج نیز از بالاترین ظرفیت بافری اسید-باز (23/206 میلی‌اکی‌والان گرم×3-10) برخوردار بود (05/0>P). نتایج نشان داد که هر یک از برگ‌های مورد پژوهش، حاوی مقادیر متناسبی از مواد مغذی بوده و در صورت گنجاندن آن‌ها در جیرۀ نشخوارکنندگان کوچک، می‌توانند بخش قابل­توجهی از نیاز روزانه به مواد مغذی مختلف را برآورده سازند.